sobota, 21 lipca 2018 napisz DONOS@

Żydzi, Niemcy i Polacy oddali hołd ofiarom getta w Łomży

Uroczystość 70. rocznicy likwidacji przez Niemców getta Żydów łomżyńskich rozpoczęła się w samo południe przed tablicą memoratywną przy ul. Senatorskiej 6, gdzie znajdowała się synagoga i główna brama getta. Hołd pamięci około 9 tysiącom mężczyzn, kobiet i dzieci, których 70 lat temu hitlerowcy rozstrzelali w lesie k. Giełczyna lub wywieźli do obozu zagłady w Treblince, oddali: ambasador Izraela w Polsce Zvi Rav-Ner, radca kulturalny ambasady Republiki Federalnej Niemiec Dieter Reinl, naczelny rabin Polski Michael Schudrich, Stanisław Świerczewski z Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata, delegat biskupa łomżyńskiego ks. Jan Krupka i prezydent Łomży Mieczysław Czerniawski oraz mieszkańcy miasta. Nieliczni, głównie młodzież.

Obchody 70. rocznicy likwidacji getta żydowskiego zostały o kilka dni przesunięte, ze względu na Wszystkich Świętych i zaduszki. To te dni wybrali w czasie wojny Niemcy, aby Żydów popędzić 2. listopada o piątej rano i wywieźć furmankami do obozu przejściowego w Zambrowie, a potem do komór gazowych i pieców w Treblince: miało to odwrócić uwagę Polaków od wywózki sąsiadów. Zygmunt Zdanowicz (lat 75), który mieszkał w pobliżu drugiej bramy getta w dole ul. Senatorskiej przy Zielonym Targu, wspominał, że Niemcy nakazali zasłonięcie okien prześcieradłami i kocami oraz pod groźbą zakazali wyglądania na zewnątrz. Z duszą na ramieniu Polacy łamali srogi zakaz...

„Żydzi w getcie ginęli z głodu, strachu, wyczerpania i czekali na cud...”
- Nie wymazujemy cierpień, które wpisały się w historię naszego miasta i kraju – mówił prezydent Łomży Mieczysław Czerniawski po odegraniu hymnów państwowych: Izraela i Polski. - Stoimy w miejscu, o którym pamięć miała zaginąć, ale nasza obecność świadczy o tym, że pamiętamy. W miejscu haniebnej zbrodni i ludzkiej rozpaczy. Tu ludzie ogrodzeni grubym drutem kolczastym czekali na cud. Tu Żydzi ginęli z głodu, strachu, wyczerpania, tu tracili nadzieję na wolność.
Ambasador Izraela Zvi Rav-Ner w swym przemówieniu podkreślił, że „Łomża to miejsce wspólnej historii”, a „tamtego koszmaru nie można sobie wyobrazić”. - Łomża była dla nas bardzo ważnym miejscem – powiedział Zvi Rav-Ner. - Ważnym miejscem w historii Żydów, bo stąd wyszli ludzie, którzy w 1948 r. stworzyli państwo Izrael, na przykład, rodzina prezydenta Chaima Herzoga.
Ambasador Zvi Rav-Ner ucieszył się, że przy tablicy w chłodny i deszczowy dzień zgromadziła się młodzież: - Jak młodzi będą pamiętać, to mamy nadzieję, że to nie powróci nigdy więcej! Nigdy!

„Mężczyźni, kobiety i dzieci krzyczą do nas z głębi przerażenia...”

Naczelny rabin Polski Michael Schudrich odmówił Psalm 23 i modlitwę za zmarłych po hebrajsku, z żałobnym zawodzeniem „Adonai, El Male Rachamim...” - „Bóg jest pełen miłosierdzia...”. To były najbardziej poruszające i wymowne chwile,  gdy w miejscu okazałej, wysadzonej przez Niemców w 1939 r. synagogi o przy nieistniejącej bramie getta z wysokich, drewnianych desek popłynęły słowa modlitwy dawnych sąsiadów: powieszonych, rozstrzelanych, zagazowanych... 
Ks. Jan Krupka, delegat nieobecnego biskupa łomżyńskiego Janusza Stepnowskiego, przywołał wystąpienie Jana Pawła II z 2000 r. w Yad Vashem, Instytucie Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu w Jerozolimie. Papież przybył – jak sam stwierdził - by „złożyć hołd milionom Żydów, którzy ogołoceni ze wszystkiego, zwłaszcza ze swej godności ludzkiej, zostali zamordowani w wyniku Holokaustu (...). Tutaj, podobnie jak w Oświęcimiu i wielu innych miejscach w Europie, zniewala nas echo rozdzierającego serce jęku tak wielu osób. Mężczyźni, kobiety i dzieci krzyczą do nas z głębi przerażenia, którego zaznali”. Ksiądz apelował, aby na przyszłość chrześcijanie nie żywili uczuć antyżydowskich, ani Żydzi – antychrześcijańskich, i zadeklarował: - Jako mieszkańcy Łomży pamiętamy i modlimy się o nasze coraz lepsze relacje, oparte na wzajemnym szacunku. 

W muzeum wystawa „Księga Pamięci Żydów Łomżyńskich”
Ziąb i deszcz sprawiły, że uczestnicy przeszli do pobliskiego Muzeum Północno-Mazowieckiego przy ul. Dwornej, gdzie witał ich dyrektor Jerzy  Jastrzębski. Wyjaśnił, że prezentacja dziesiątków dużych zdjęć z życia Żydów w Łomży przed wojną na co dzień i od święta jest możliwa dzięki Fundacji Przyjaźni Polsko-Izreelskiej. Materiał dokumentalny oparty został na publikacji z 1952 r., którą wydał w Tel Awiwie autor Yom-Tov Levinski. Dyrektor Fundacji Ilona Massalska dziękowała tym, którzy przyczynili się do powstania ekspozycji, m.in., wiceprzewodniczącej Grażynie Majer z gminy wyznaniowej żydowskiej w Warszawie. - To mikrokosmos Żydów, kawał historii Łomży, i stale tak zostanie – chwalił autorów i organizatorów wystawy ambasador Izrale Zvi Rav-Ner.
- Na medalu jest napis „Kto ratuje jedno życie, ten ratuje cały świat” – przypomniał Stanisław Świerczewski, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata. - Kiedy zaczęto przyznawać ten najwyższy izraelski medal ratującym Żydów w czasie wojny pod groźbą śmierci, było nas ponad 6 000. Teraz w Polsce jest nas 361, poza granicami 720 osób. Ubywa nas...

Mirosław R. Derewońko
Fot.: Marek Maliszewski

Foto: Ambasador Izraela w Polsce Zvi Rav-Ner, naczelny rabin Polski Michael Schudrich i prezydent Łomży Mieczysław Czerniawski w Muzeum
Foto: Mieszkańcy Łomży
Foto: Prezydent Łomży Mieczysław Czerniawski, Jan Jagielski (Żydowski Instytut Historyczny), ambasador Izraela w Polsce Zvi Rav-Ner, naczelny rabin Polski Michael Schudrich
Foto: Ambasador Izraela w Polsce Zvi Rav-Ner przed tablicą memoratywną Żydów z getta w Łomży
Foto: Naczelny rabin Polski Michael Schudrich odmawia modlitwę za zmarłych obok prezydent Łomży Mieczysław Czerniawski i ambasador Izraela w Polsce Zvi Rav-Ner
Foto: Delegat biskupa łomżyńskiego ks. Jan Krupka
Foto: Mieszkańcy Łomży
Foto: Ambasador Izraela w Polsce Zvi Rav-Ner składa wieniec przed tablicą memoratywną Żydów z getta w Łomży
Foto: Wiceprzewodniczącej Grażyna Majer z gminy wyznaniowej żydowskiej w Warszawie i Jan Jagielski (Żydowski Instytut Historyczny) zapalają znicze
Foto: Goście przechodzą do Muzeum Północno - Mazowieckiego na otwarcie wystawy \\\
Foto: Wiceprezes Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata Stanisław Świerczewski
Foto: Wójt Gminy Łomża Jacek Albin Nowakowski
Foto: Ilona Massalska (dyrektor Fundacji Przyjaźni Polsko - Izraelskiej), Grażyna Majer (wiceprzewodnicząca gminy wyznaniowej żydowskiej w Warszawie), Dieter Reinl (radca kulturalny ambasady Republiki Federalnej Niemiec), Stanisław Świerczewski (wiceprezes Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata), Michael Schudrich (naczelny rabin Polski), Mieczysław Czerniawski (prezydent Łomży), Jan Jagielski (Żydowski Instytut Historyczny), Zvi Rav-Ner (ambasador Izraela w Polsce) z małżonką
Foto: Radca kulturalny ambasady Republiki Federalnej Niemiec Dieter Reinl i naczelny rabin Polski Michael Schudrich
Foto: Jan Jagielski ze zdjęciem z odsłonięcia przez siebie tablicy memoratywnej Żydów w Łomży w 1986 roku
Foto: Ambasador Izraela w Polsce Zvi Rav-Ner
Foto: Naczelny rabin Polski Michael Schudrich na grobach w miejscu masowych rozstrzelań Żydów przez Niemców w lesie koło Giełczyna
Foto: Naczelny rabin Polski Michael Schudrich z ks, Janem Krupką na grobach w miejscu masowych rozstrzelań Żydów przez Niemców w lesie koło Giełczyna
Foto: Radca kulturalny ambasady Republiki Federalnej Niemiec Dieter Reinl  i Naczelny rabin Polski Michael Schudrich na grobach w miejscu masowych rozstrzelań Żydów przez Niemców w lesie koło Giełczyna
Foto: Naczelny rabin Polski Michael Schudrich na grobach w miejscu masowych rozstrzelań Żydów przez Niemców w lesie koło Giełczyna
Foto: Naczelny rabin Polski Michael Schudrich i wiceprezydent Mirosława Kluczek na grobach w miejscu masowych rozstrzelań Żydów przez Niemców w lesie koło Giełczyna

 
180410021817.gif
 
4lomza.pl Regionalny Portal Copyright © Speed s.c. 2005r - 4too v.1.0

W celu świadczenia przez nas usług oraz ulepszania i analizy ich, posiłkujemy się usługami i narzędziami innych podmiotów. Realizują one określone przez nas cele, przy czym, w pewnych przypadkach, mogą także przy pomocy danych uzyskanych w naszych Serwisach realizować swoje własne cele i cele ich podmiotów współpracujących.

W szczególności współpracujemy z partnerami w zakresie:
  1. Analityki ruchu na naszych serwisach
  2. Analityki w celach reklamowych i dopasowania treści
  3. Personalizowania reklam
  4. Korzystania z wtyczek społecznościowych

Zgoda oznacza, że n/w podmioty mogą używać Twoich danych osobowych, w postaci udostępnionej przez Ciebie historii przeglądania stron i aplikacji internetowych w celach marketingowych dla dostosowania reklam oraz umieszczenia znaczników internetowych (cookies).

W ustawieniach swojej przeglądarki możesz ograniczyć lub wyłączyć obsługę plików Cookies.

Lista Zaufanych Partnerów

Wyrażam zgodę