Najwięcej pieniędzy ma gmina Łomża, ale liderem na mieszkańca są Przytuły
Ponad 106 mln zł dochodów miała w 2025 roku gmina Łomża i pod względem wielkości budżetu zdecydowanie wyprzedza pozostałe gminy powiatu łomżyńskiego. Zupełnie inaczej wygląda zestawienie po przeliczeniu pieniędzy na mieszkańca. Tu zdecydowanym liderem są niewielkie Przytuły, gdzie dochody przekroczyły 14,4 tys. zł na osobę. Dane pokazują także, że wysoki dochód na mieszkańca nie zawsze oznacza dużą samodzielność finansową samorządu.
GUS opublikował dane finansowe samorządów za 2025 rok. Porównanie dziewięciu gmin powiatu łomżyńskiego daje interesujący obraz lokalnych finansów.
Największym budżetem dysponowała gmina Łomża. Jej dochody wyniosły około 106,7 mln zł. Drugie miejsce zajęła Piątnica – 88,1 mln zł. Dalej różnice są już znaczne: Śniadowo uzyskało około 49,25 mln zł, Nowogród 44,1 mln zł, Jedwabne około 42,3 mln zł, a Wizna 41,7 mln zł.
Najmniejsze budżety miały Miastkowo – około 36,2 mln zł, Zbójna – niespełna 33 mln zł oraz Przytuły – 27,24 mln zł.
Największa gmina nie jest najbogatsza na mieszkańca
Sama wielkość budżetu jest jednak mocno uzależniona od liczby mieszkańców. Po przeliczeniu dochodów na osobę kolejność zmienia się niemal całkowicie.
Na pierwszym miejscu są Przytuły – 14 467 zł na mieszkańca. Dalej znajdują się Wizna – 11 783 zł i Nowogród – 11 482 zł.
Następne są Śniadowo – około 9,95 tys. zł, Miastkowo – około 9,19 tys. zł, Jedwabne – 8,87 tys. zł, Piątnica – 8,72 tys. zł, gmina Łomża – około 8,6 tys. zł i Zbójna – około 8,4 tys. zł na mieszkańca.
Oznacza to ciekawy paradoks. Gmina Łomża ma największy budżet w powiecie, ale pod względem dochodów przypadających na mieszkańca znajduje się niemal na końcu zestawienia. Przytuły mają budżet prawie cztery razy mniejszy, ale na jednego mieszkańca przypada tam znacznie więcej pieniędzy.
Przytuły wysoko, ale zależne od pieniędzy z zewnątrz
Przytuły są szczególnie ciekawym przypadkiem. Dochody wynoszące 14 467 zł na mieszkańca plasują tę niewielką gminę bardzo wysoko także w zestawieniu wszystkich polskich gmin. Jednocześnie jej tzw. samodzielność finansowa, czyli udział dochodów własnych w dochodach ogółem, wynosi zaledwie 21,8 proc. To jedna z najniższych wartości w kraju.
W 2025 roku do budżetu Przytuł wpłynęło 27,24 mln zł. Z tego z PIT pochodziło jedynie około 2,46 mln zł, z CIT zaledwie 14,5 tys. zł, ponad 8 mln zł stanowiła subwencja, a 6,3 mln zł dotacje.
Dlatego określanie Przytuł po prostu mianem „najbogatszej gminy” byłoby mylące. Są liderem powiatu pod względem dochodów budżetowych na mieszkańca, ale duża część pieniędzy pochodzi ze źródeł zewnętrznych i może być związana z konkretnymi programami czy inwestycjami.
Gmina Łomża i Piątnica mają mocniejszą bazę własną
Inaczej wygląda sytuacja największych gmin. W gminie Łomża udział dochodów własnych wynosi około 52 proc., a w Piątnicy około 49 proc. Gmina Łomża otrzymała w 2025 roku ponad 106,6 mln zł dochodów. Jednocześnie wydała około 115,2 mln zł i zakończyła rok deficytem około 8,6 mln zł. Aż około 44 proc. wydatków stanowiły wydatki majątkowe, czyli przede wszystkim inwestycje.
Piątnica zebrała 88,08 mln zł, a rok zakończyła nadwyżką ponad 3 mln zł. Z PIT pochodziło prawie 23,8 mln zł, z CIT około 1,3 mln zł.
