Masz licznik, a i tak dopłacasz za wodę. Czy „domiar” jest legalny?
Mieszkaniec zasobów komunalnych w Łomży dostał po zakończeniu roku dodatkowe rozliczenie zatytułowane „rozliczenie kosztów niedoboru zimnej wody za 2025 rok”. W lokalu ma wodomierze i regularnie płaci za wykazane przez nie zużycie. Dlaczego więc ma dopłacać za wodę, której jego licznik nie zarejestrował? – pyta. Sprawdziliśmy, jak robią to łomżyńscy zarządcy i co dokładnie mówią przepisy.
Samo posiadanie wodomierza w mieszkaniu nie oznacza, że dodatkowe rozliczenie różnicy jest bezprawne. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę pozwala właścicielowi lub zarządcy budynku wielolokalowego rozliczyć różnicę pomiędzy wodomierzem głównym a sumą wodomierzy w lokalach. Nie oznacza to jednak, że można mieszkańcowi doliczyć dowolną kwotę. Znaczenie ma przyjęta metoda, obowiązujący regulamin i prawidłowość samego wyliczenia.
Jeden budynek, dwa wyniki
Problem bierze się z prostego rachunku. MPWiK sprzedaje wodę do całego budynku i rozlicza ją przede wszystkim według wodomierza głównego. Tymczasem zarządca zbiera odczyty z kilkudziesięciu liczników znajdujących się w mieszkaniach. Sumy niemal nigdy nie są identyczne.
MPGKiM ZB w Łomży tłumaczy, że przyczyną mogą być m.in. różna czułość urządzeń, niewielkie przecieki, których licznik lokalowy nie rejestruje, stan instalacji czy różnice pomiarowe. Dodajmy, mogą być także awarie sieci wewnątrz budynku, za które w zasadzie zapłacą jego mieszkańcy.
Skala zjawiska w łomżyńskim zasobie komunalnym jest różna. W 2025 roku na 94 budynki rozliczane przez MPGKiM, w 58 różnica nie przekraczała 2 proc., w 26 sięgała do 5 proc., w siedmiu do 10 proc., a w trzech do 15 proc. Około 85 proc. zasobu było opomiarowane, a MPGKiM zapowiada wyposażenie pozostałych lokali w wodomierze do końca 2026 roku.
Podobne różnice występują w spółdzielniach. W Spółdzielni Mieszkaniowej „Perspektywa” dotyczą ponad 80 proc. budynków, a średnio w skali roku odpowiadają około 4 proc. zużycia. Zdarzają się budynki z różnicą dochodzącą do 10 proc.
Łomżyńska Spółdzielnia Mieszkaniowa co trzy miesiące porównuje wodomierz główny z sumą wodomierzy lokalowych. Jeżeli występuje różnica, wylicza współczynnik korygujący, przez który mnożone jest zużycie każdego lokalu.
Spółdzielnia Budownictwa Mieszkaniowego „Jedność” zastrzega, że w spółdzielni nie ma odrębnej opłaty określanej jako „domiar za ubytki wody”. Co pół roku dla każdego budynku ustalany jest mnożnik będący ilorazem wskazania wodomierza głównego i sumy wskazań liczników w lokalach. W praktyce różnica również zostaje więc rozdzielona między użytkowników proporcjonalnie do ich zużycia.
Prawo przewiduje taką dopłatę
Najważniejszy dla mieszkańca jest art. 27 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Stanowi on, że ilość wody dostarczonej do nieruchomości ustala się na podstawie wodomierza głównego. Jeszcze bardziej jednoznaczny jest art. 26 ust. 3: właściciel lub zarządca budynku wielolokalowego wybiera metodę rozliczenia różnicy między wodomierzem głównym a sumą wodomierzy lokalowych i wynikającą z tej metody należnością obciąża osoby korzystające z lokali.
Zgodnie z art. 26 ust. 2 suma wszystkich obciążeń za wodę i ścieki nie może być wyższa od kwoty, którą właściciel lub zarządca sam płaci przedsiębiorstwu wodociągowemu.
Co ciekawe, nawet zawarcie indywidualnej umowy mieszkańca z przedsiębiorstwem wodociągowym nie powoduje, że problem różnicy znika. Ustawa przewiduje taką możliwość pod warunkiem, że właściciel lub zarządca nadal rozlicza i reguluje należność wynikającą z różnicy wskazań.
Na wiele szczegółowych pytań nie uzyskaliśmy odpowiedzi, choć miały pomóc w określeniu skali zjawiska.
