Nina Żyłko ze Związku Sybiraków świętuje 85. urodziny

„Urodziłam się w lesie, a echo w tajdze wieść niesie, że moja kochana Mama gniazdko z gałęzi uwiła i w sierpniowy poranek mnie tam urodziła...” - te słowa poetyckiego wspomnienia stanowią reminiscencję biografii Niny Żyłko, która przez 25 lat pełniła misję sekretarza i rzecznika Oddziału Związku Sybiraków w Łomży. - Dziękuję Bogu, że doczekałam tego dnia, i mogłam zaprosić Was na uroczystość do Restauracji Państwa Poleszuków w Nowogrodzie – powiedziała Jubilatka, której emocje udzieliły się kilkudziesięciu gościom z rodziny i przyjaciół. Był tort, kwiaty, życzenia i łzy...

17. sierpnia 1941 r. na Syberii w okolicy Archangielska urodziła się Nina, której mama była w ciąży podczas przymusowej wywózki na nieludzką ziemię. Sowieci wywieźli w czerwcu 1941 r. 7 osób z rodziny Pani Niny Żyłko: mamę Niny – będącą w 8. miesiącu ciąży (z córeczką), 4-letniego brata Janka, brata mamy Pani Niny, jego żonę i ich 8-miesięczną córeczkę, matkę mamy Pani Niny Annę. Losy szanowanej Sybiraczki i życiorys cenionej Społeczniczki opisaliśmy w Portalu 4lomza.pl w publikacji pt. „Prababcia ośmiorga prawnuków jest Świadkiem Historii” (link poniżej), ponieważ 4. grudnia 2025 Nina Żyłko otrzymała w Oddziale IPN w Białymstoku Nagrodę Honorową „Świadek Historii”, którą wręczył Sybiraczce z Siemianówki i Nowogrodu wiceprezes IPN Karol Polejowski.

„Wrażenie zrobiła na mnie ogromna siła Pani Niny”

Na Syberii Nina z Rodziną przetrwała blisko 5 lat do marca 1946 r. Mimo że miała podczas wojny zaledwie kilka lat, zachowała w pamięci kilka dojmujących, przykrych wspomnień. Towarzyszył im przez cały czas głód. Pragnęli chleba, a ziarna do zmielenia na mąkę wynosili w butach z kołchozu, żeby nie widzieli nadzorcy. We wspomnieniu zachowała się scena, jak ze skrzyni wypadają ogórki, które Mama zbiera z dziećmi. - Preswetatel, dozorca, zdzielił mamę za karę w twarz, przeciął skórę, poleciała krew - opowiadała Nina Żyłko. Przez tydzień jedli tylko ogórki, nie było niczego innego...

- Bardzo się cieszę, że przyjechałam wreszcie Ninę uściskać, bo do tej pory przez 7 lat znałyśmy się z rozmów telefonicznych i maili, gdy jako sekretarz Oddziału ZS w Łomży pełniła misję – mówiła dyrektor Agnieszka Munik z Biura Związku Sybiraków w Warszawie. - Zapraszana byłam co roku na majówkę do Nowogrodu, ale nigdy nie docierałam. Wrażenie zrobiła na mnie ogromna siła Pani Niny. Widzę, że bardzo kocha ludzi. Daje to poczuć każdemu i chce, żeby wszyscy byli szczęśliwi. Tworzy wokół siebie aurę Dobra. Poruszyła mnie okazywana Pani Ninie serdeczność i wdzięczność przez Jej córki. Najmłodsza z córek Irena nazwała Panią Ninę Matką Przyjaciółką. Pani Nina może zawsze liczyć na synów Ireny: Patryka i Piotra. Warto było przyjechać tutaj, do Restauracji Wiszące Ogrody, żeby zobaczyć, jak w rodzinie kwitnie codzienna miłość. Poznanie Pani Niny uświadomiło mi, że trudne czasy dają mocnych ludzi. Potrafiła przekazać siłę dzieciom i następnym pokoleniom.

Pracowitość, niesienie pomocy, solidność i zaufanie

W Związku Sybiraków w Polsce obecnie zarejestrowanych jest w 55 oddziałach ok. 8 tysięcy ludzi, którzy poznali po deportacjach w latach 1940 - 1941, co to głód, mróz, choroby, strach, poniewierka na Syberii. Zapewne więcej osób nadal żyje w swoich rodzinach, ale nie angażując się z racji wieku i stanu zdrowia w działalność Związku. Związek Sybiraków przyjmuje w swoje szeregi także dzieci i wnuki ocalonych z tajgi i stepów. Ze względu na mijający czas, to oni – jak prezes Oddziału ZS w Łomży Danuta Komorowska, córka i wnuczka Sybiraczek – przejmują pałeczkę pamięci ze sztafety pokoleń. Wspólnym dziełem życia Danuty Komorowskiej i Niny Żyłko stała się obszerna i solidnie wydana kronika zdarzeń 36 lat Oddziału w Łomży. W 2028 r. Związek Sybiraków świętuje 100 lat.

Jako pierwszy w niedzielę po wpół do drugiej przyjechał z bukietem kwiatów 73-letni kapitan WP Józef Rogowski. Poznaliśmy go podczas uroczystości 17. września 2021 (otwarcie Muzeum Sybiru w Białymstoku), gdyż potrzebny był chorąży sztandaru na uroczystości Dnia Sybiraka w Łomży. W ten sposób zaprzyjaźnił się z Niną Żyłko, którą docenił za: pracowitość, niesienie ludziom pomocy, solidność, zaufanie. Małżeństwo: Danuta i Sylwester Nicewicz zaprzyjaźnili się z Panią Niną ponad 10 lat temu, przy okazji rocznic wywózek: w czwartej deportacji w czerwcu 1941 była wywieziona na Sybir rodzina Mamy Pana Sylwestra. - Po 1989 r. wspomnienia zaczęły powracać do przestrzeni publicznej, bo wcześniej rodziny z tym się kryły... – opowiadał Autor spisanych wspomnień Teresy Nicewicz z d. Pupek (wywiezionej w wieku 9 lat), który towarzyszył narodzinom Koła Związku w Kolnie. Małżeństwo do dziś pamięta, jak na pogrzeb Pani Teresy przybyła Pani Nina z delegacją ze sztandarem i przygotowanym słowem pożegnania... - Zauważyłem, że miały niesamowity szacunek wobec chleba, którego tak brakło na wygnaniu, na obcej, nieludzkiej ziemi – wzrusza się Sylwester.

Pani Nina była szczęśliwa z obecności gości

W imieniu poseł Bogumiły Olbryś (PiS) życzenia złożył dyrektor biura Adrian Gołaszewski, który wręczył Jubilatce piękny i okazały bukiet kwiatów z różami i storczykami. - Jestem szczęśliwa, że zaszczyciliście mnie obecnością – dziękowała gościom Nina Żyłko, która jako sekretarz w Oddziale Związku Sybiraków pomagała pisać wnioski o pomoc finansową na żywność i leki, organizowała uroczystości w rocznice patriotyczne, przygotowywała dokumentację do odznaczeń dla przyjaciół Oddziału ZS, przyjmowała w biurze przy Nowej 2, organizowała ostatnie pożegnania Sybiraków...

Nina Żyłko Męża Ryszarda także pochowała. Ma trzy córki: Ewę, Danutę i Irenę; wnuczkę i pięciu wnuków; 9-oro prawnucząt (4 prawnuczki i 5 prawnuków - najmłodszy Ignacy ma 4 miesiące i też przyjechał w wózku do 85-letniej Prababci). Goście przybyli, m.in., z Warszawy, Garwolina, Kozła, Piątnicy, Łomży i Nowogrodu. - Szczera jest z nami i dba o każdego, dlatego szanuj Ją, Koleżanko i Kolego – rymował we wpisie do albumu ze zdjęciami Autor relacji dla Portalu 4lomza.pl. Pani Nina dziękowała Redakcji 4lomza.pl za obecność przez ćwierć wieku istnienia Portalu na wydarzeniach sybirackich. Asystentka Ewelina odczytała tekst Joanny Brulińskiej „o dziewczynce z syberyjskiej tajgi”, „opowieść o kobiecie, która z krainy lody przyniosła ogień serca”, której „słowa są jak mosty między przeszłością a przyszłością”. Przypomnijmy, że Pani Nina doświadczeniami i refleksjami na temat okrutnego losu ofiar Sybiru wiele razy dzieliła się z dziećmi i młodzieżą w szkołach i poezji. Pierwszymi w historii Oddziału Związku w Łomży, nagrodzonymi Odznaką Honorową Sybiraka, zostali: Nina Żyłko, Maria Laskowska, Krystyna Jankowska, Józef Poczobut i Jerzy Szymanowski. Pod relacją ze spotkania urodzinowego Niny Żyłko dołączyliśmy linki do artykułów o Sybirakach.

„Z całego serca dziękuję Wam za pamięć”

- Składam dziś najserdeczniejsze podziękowania rodzinie i wiernym przyjaciołom, którzy uświetnili swoją obecnością moje 85. urodziny – napisała w e-mailu do Redakcji Nina Żyłko. - Z całego serca dziękuję Wam za pamięć, życzenia, cudowne kwiaty i dary serca. Swoją obecnością sprawiliście, że ten jubileusz w mej pamięci pozostanie na zawsze. Z wyrazami szacunku Nina Żyłko z Nowogrodu.

Mirosław R. Derewońko

tel. red. 696 145 146

Czytaj również: