Dziś zaćmienie słońca
Dzisiejszy zachód Słońca może być jednym z najbardziej niezwykłych od wielu lat. W środę, 12 sierpnia, tuż po godz. 19 nad Łomżą rozpocznie się częściowe zaćmienie Słońca. Z każdą minutą Księżyc będzie zasłaniał coraz większą część jego tarczy, aż w końcu zaćmione Słońce schowa się za horyzontem.
Do zaćmienia Słońca dochodzi wtedy, gdy Księżyc znajdzie się pomiędzy Ziemią a Słońcem i jego tarczę zasłoni całkowicie lub częściowo. Dziś, tj. 12 sierpnia 2026 roku na całkowite zaćmienie Słońca mogą liczyć mieszkańcy pasa przebiegającego m.in. przez Grenlandię, Islandię i Hiszpanię. Polska leży poza tym obszarem, dlatego u nas obserwowane będzie zaćmienie częściowe, około 80%.
Zacznie się około 19.14
Według „Almanachu Astronomicznego 2026” Polskiego Towarzystwa Astronomicznego w Białymstoku początek zaćmienia przypada na godz. 19.13 czasu letniego, a w Warszawie na 19.15. Łomża leżąca pomiędzy tymi miastami, pierwszego „nadgryzienia” tarczy słonecznej może spodziewać się około godz. 19.14.
Początkowo zmiana będzie niewielka, ale z każdą kolejną minutą Księżyc będzie przesuwał się przed tarczą Słońca. Najciekawsza część widowiska przypadnie na ostatnie kilkanaście minut przed zachodem. Słońce będzie wówczas znajdowało się bardzo nisko nad zachodnim horyzontem i będzie miało kształt coraz cieńszego, asymetrycznego „rogala”.
Portal „Urania” podaje, że w Polsce maksimum zjawiska przypada, zależnie od miejsca, około godz. 20.02–20.10. We wschodniej części kraju astronomiczne maksimum nastąpi już po zachodzie Słońca.
Almanach PTA podaje dla Białegostoku maksymalną widoczną fazę 0,792, osiąganą przy zachodzie Słońca o 20.01. Dla Warszawy faza wynosi 0,861, a zachód przypada o 20.07. W Łomży, gdzie Słońce zachodzi około 20.06, możemy więc oczekiwać również bardzo głębokiej fazy częściowego zaćmienia, choć największą możliwą fazę przerwie horyzont.
Trzeba znaleźć otwarty zachodni horyzont
W chwili najbardziej widowiskowej fazy Słońce będzie znajdowało się tuż nad horyzontem, dlatego największym problemem dla obserwatorów może być nie samo zachmurzenie, lecz przeszkody terenowe. Najlepiej wybrać miejsce z niezakłóconym widokiem na zachód i północny zachód.
Na razie pogoda daje nadzieję na obserwacje. Aktualna prognoza dla Łomży wskazuje około godz. 19 na przejściowe zachmurzenie, a około godz. 20 na częściowo słoneczne niebo. Nie są prognozowane znaczące opady. O tym, czy zobaczymy sam moment zachodu, zdecyduje jednak przede wszystkim zachmurzenie nad zachodnim horyzontem.
Nie patrzmy bezpośrednio na Słońce
Nawet jeśli Słońce znajduje się nisko nad horyzontem i większość jego tarczy zasłania Księżyc, nie wolno obserwować go bez odpowiedniej ochrony oczu. Zwykłe okulary przeciwsłoneczne nie wystarczą.
NASA zaleca okulary do obserwacji zaćmień lub inne filtry słoneczne spełniające normę ISO 12312-2. Nie wolno również patrzeć na Słońce przez lornetkę, teleskop czy teleobiektyw bez specjalnego filtra zamontowanego przed urządzeniem – skupione promieniowanie może spowodować poważne uszkodzenie wzroku.
Dzisiejsze zjawisko „Urania” określa jako najgłębsze zaćmienie Słońca widoczne z Polski od 27 lat. Z kolei w nocy przypada kulminacja perseidów.
