Św. Wawrzyniec patronem Łomży. „Nie wymyślamy nowej tradycji, lecz wracamy do źródła”
Po ponad tysiącu lat tradycji św. Wawrzyniec wraca do Łomży w nowej roli. Rzymski diakon i męczennik, którego imię nosi wzgórze uważane za jedną z kolebek Łomży, został oficjalnie patronem miasta. 10 sierpnia, w jego liturgiczne święto, Rada Miejska przyjęła patronat przez aklamację. Duchowni podczas uroczystości przypominali jednak, że nie chodzi tylko o historię. Wawrzyniec ma być patronem ludzi służących innym, szczególnie najsłabszym.
– Od tego momentu św. Wawrzyniec jest patronem naszego miasta – mówił biskup łomżyński Janusz Stepnowski podczas mszy świętej w łomżyńskiej katedrze.
Kanclerz Kurii Diecezjalnej ks. Artur Surawski odczytał dekret Stolicy Apostolskiej. Formalna droga do patronatu trwała kilkanaście miesięcy. Inicjatywa wyszła od mieszkańców, którzy rozpoczęli starania w 2024 roku. Pod petycją zebrano około 1600 podpisów. Następnie sprawą zajęły się władze miasta i diecezja. 15 lipca 2025 roku biskup Janusz Stepnowski zwrócił się do Stolicy Apostolskiej z prośbą o zatwierdzenie wyboru. Jesienią nadeszła zgoda Dykasterii ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. Diecezja Łomżyńska informowała o otrzymaniu watykańskiego dekretu 30 października 2025 roku.
Patron z początków Łomży
Według tradycji chrześcijaństwo na ziemi łomżyńskiej sięga około roku 1000 i wiązane jest z działalnością misyjną św. Brunona z Kwerfurtu, który wzgórzu w Starej Łomży miał zbudować kościół pw. św. Wawrzyńca. Ks. dr Robert Bączek, rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Łomży, podczas uroczystej sesji Wzgórze św. Wawrzyńca nazwał „kolebką Łomży”.
– Wybierając go dziś na patrona, nie wymyślamy nowej tradycji, lecz wracamy do źródła – podkreślał.
Diakon, który wskazał na ubogich
Sam św. Wawrzyniec żył ponad 1700 lat temu. Według przyjętej przez Kościół tradycji pochodził z Osca, dziś północna Hiszpania. Został jednym z diakonów rzymskich i bliskim współpracownikiem papieża Sykstusa II. Odpowiadał między innymi za dobra wspólnoty oraz pomoc potrzebującym.
W 258 roku, podczas prześladowania chrześcijan za cesarza Waleriana, Sykstus II został zabity. Kilka dni później zginął Wawrzyniec.
Z jego postacią związana jest jedna z najbardziej znanych opowieści pierwszych wieków chrześcijaństwa. Gdy zażądano od niego wydania skarbów Kościoła, miał rozdać dobra ubogim, a następnie właśnie biednych i potrzebujących przedstawić władzom jako prawdziwy skarb Kościoła.
– Św. Wawrzyniec umarł dla pierwszej wspólnoty. Ma nas zachęcać, by poświęcać się drugiemu człowiekowi – mówił podczas homilii bp Janusz Stepnowski. Wyrażał nadzieję, że kult młodego męczennika ponownie umocni się w Łomży. Widział w nim „dalekiego fundatora naszego miasta”. Biskup zwracał uwagę, że Wawrzyniec był sługą każdego potrzebującego, nie tylko chrześcijanina.
„Nie laurka do powieszenia na ścianie”
Właśnie społeczny wymiar postaci świętego najmocniej wybrzmiał podczas wystąpienia duchownego na uroczystej sesji Rady Miejskiej.
– Św. Wawrzyniec przypomina nam wszystkim, radnym i mieszkańcom, że miarą rozwoju Łomży jest życie budowane na wartościach i troska o wszystkich obywateli, szczególnie tych najmłodszych, najbardziej bezradnych i najsłabszych – mówił ks. Robert Bączek.
Jak zaznaczał, rozwój miasta nie może być mierzony wyłącznie wzrostem gospodarczym, liczbą wyasfaltowanych ulic czy nowych budynków.
– Prawdziwą miarą sukcesu Łomży jest to, jak traktuje swoich mieszkańców, zwłaszcza tych najsłabszych – mówił.
I dodawał, że patronat „to nie laurka do powieszenia na ścianie, to potężne codzienne zobowiązanie”. Także dla radnych, którzy podejmując decyzje dotyczące lokalnego prawa, budżetu czy strategii rozwoju powinni pytać, jak wpłyną one na mieszkańców, w tym tych, którzy sami nie potrafią upomnieć się o swoje prawa.
Zdaniem duchownego Łomża potrzebuje również „budowania mostów dialogu i solidarności”, przekraczających osobiste i polityczne podziały.
Uchwała przyjęta oklaskami
Podczas uroczystej sesji przewodniczący Rady Miejskiej Wiesław Grzymała odczytał projekt uchwały przyjmującej św. Wawrzyńca za patrona przed Bogiem Miasta Łomża i ustanawiającej 10 sierpnia Świętem Patrona Miasta Łomża.
Nie było sprzeciwu. Zdecydowano, że aprobata zostanie wyrażona przez aklamację i skwitowana oklaskami. Wraz z radnymi klaskali przedstawiciele instytucji, organizacji społecznych i zaproszeni goście. W uroczystości uczestniczyli m.in. minister rolnictwa Stefan Krajewski i poseł Bogumiła Olbryś. Uchwałę podpisał przewodniczący Wiesław Grzymała.
Prezydent Mariusz Chrzanowski odwoływał się do chrześcijaństwa, które jak mówił współtworzyło fundamenty lokalnej kultury, tradycji i tożsamości, a postać św. Wawrzyńca jest od stuleci obecna w historii ziemi łomżyńskiej.
– Ustanowienie św. Wawrzyńca patronem Łomży jest nie tylko nawiązaniem do bogatej historii naszego miasta, jest również wyrazem troski o zachowanie duchowego dziedzictwa, które przez pokolenia budowało lokalną wspólnotę i pozostaje ważnym elementem naszej tożsamości – mówił.
Wspólnie z przewodniczącym Rady Miejskiej przekazał biskupowi Januszowi Stepnowskiemu obraz św. Wawrzyńca autorstwa Teresy Adamowskiej.
– Niech św. Wawrzyniec będzie dla nas wszystkich inspiracją do odważnego świadczenia o wartościach, służby drugiemu człowiekowi oraz odpowiedzialnej troski o dobro naszej małej ojczyzny – mówił prezydent.
W dowód wdzięczności władze miasta przekazały biskupowi łomżyńskiemu obraz św. Wawrzyńca namalowany przez Teresę Adamowską. Dzieło wręczyli wspólnie przewodniczący Rady Miejskiej Wiesław Grzymała i prezydent Mariusz Chrzanowski.
