Fado i gitarowe hity na Café Kultura
Podczas drugiego weekendu Café Kultura publiczność zgromadzona na Starym Rynku ponownie mogła posłuchać bardzo różnorodnej muzyki. W piątek Kinga Rataj z zespołem wykonała program „Kraków – Lisbona”, prezentując nie tylko fado, ale też własne, poetyckie piosenki. Następnego dnia Stratosfera przeniosła słuchaczy w lata 60. ubiegłego wieku, przypominając instrumentalne hity gitarowe z tego okresu, dopełnione autorskim repertuarem.
Początkowo, to jest na przełomie XVIII i XIX wieku, fado były to utwory wykonywane przez wędrownych muzyków, opowiadające różne historie, z czasem stając się głosem zwykłych Portugalczyków i czymś więcej niż zwykłymi pieśniami. Paradoksalnie największy rozwój fado nastąpił za czasów reżimu Salazara w latach 30.-60. ubiegłego wieku, mimo cenzury i prób wykorzystywania go dla propagandowych i wizerunkowych potrzeb obozu rządzącego. Obecnie fado jest już ogólnoświatowym fenomenem, a najwięksi wykonawcy gatunku, jak
kiedyś legendarna Amália Rodrigues oraz obecnie Mariza i Dulce Pontes nie ustępują popularnością mainstreamowym gwiazdom muzyki pop. Fado jest lubiane również w Polsce, a bodaj jego jedyną naszą wykonawczynią jest Kinga Rataj z Krakowa, inicjatorka Międzynarodowego Festiwalu Fado w Grudziądzu. W Łomży towarzyszyli jej pianista Marek Bazela, kojarzony z Piwnicą Pod Baranami kompozytor polskojęzycznej części wykonanego programu, skrzypek Sebastian Bazela oraz znany z The Cracow Klezmer Band Oleg Dyyak, grający nie tylko na instrumentach perkusyjnych, ale również na duduku i akordeonie.
Melancholijne, pełne nostalgii i tęsknoty pieśni fado, jak na przykład „Meu fado”, „Sabe Deus”, „Quem me dera” Marizy i „Gaivotta” Amálii Rodrigues wokalistka z powodzeniem dopełniała zbliżonym do nich repertuarem, choćby balladą „Amar pelos dois”, dzięki której Salvador Sobral przed dziewięciu laty wygrał Konkurs Piosenki Eurowizji.
Dobrze współgrały z nimi poetyckie piosenki z własnego repertuaru artystki, jak „Kiedyś cały mój”, balladowa „Nie mam czasu”, „To co wiesz nie ma słów” czy „Parasolem moim bądź”, ze słowami autorstwa Tomasza Kordeusza, Zbigniewa Książka i Andrzeja Pacuły, również związanego z Piwnicą Pod Baranami.
W sobotę na kameralnej scenie Café Kultura przed Galerią Pod Arkadami rozbrzmiewały zupełnie inne dźwięki. Stratosfera, znana już w Łomży z koncertu w ramach Café Kultura 2022, nieoczekiwanie zagrała bez lidera Waldemara Kuleczki, prezentując się w składzie Artur Foremski (gitara), Tomasz Latos (gitara basowa) i Dominik Dobrowolski (perkusja).
Doświadczeni muzycy sprostali jednak wyzwaniu, wykonując w trio aż 22 utwory, bez wyjątku instrumentalne. Nie mogło wśród nich zabraknąć evergreenów z repertuaru The Shadows, z „Apache”, „F.B.I.” i „Man Of Mystery” na czele. Obowiązkowe w programie złożonym z instrumentalnych przebojów z szóstej dekady ubiegłego wieku były też szlagiery „Walk Don’t Run” i „Perfidia” The Ventures, „Two Guitars” The Mustangs oraz „Pipeline” The Chantays. Podobnie jak poprzednim razem zespół z werwą wykonywał również tematy filmowe. Miał też w repertuarze niespodzianki, jak na przykład „Do You Wanna Dance”, znany z niezliczonych wykonań utwór Bobby’ego Freemana i The Romancers jeszcze z końca lat 50. Grupa zaskoczyła również autorskimi kompozycjami, pochodzącymi z albumu (CD i LP) „Muzyka do filmu „Życie”: „Copper Dog”, „Jingcha” i „Blues dla ciebie”, przyjęte przez liczną publiczność równie gorąco, jak kilkudziesięcioletnie klasyki.
Finałowym akcentem tegorocznej odsłony Café Kultura będzie dzisiejszy koncert bluesowy, którego gwiazdą będzie gitarzysta Andrea De Lucia.
Wojciech Chamryk
