Prąd pod Łomżą znika częściej niż powinien
W opublikowanym wczoraj liście Czytelnik pisał o „permanentnych, nierzadko wielogodzinnych wyłączeniach prądu” w miejscowościach m.in. w Starych Kupiskach. Autor listu przekonywał, że problem trwa od dekad, a mieszkańcy, rolnicy i przedsiębiorcy muszą ratować się agregatami prądotwórczymi. Wskazywał, że brak prądu na wsi oznacza często nie tylko brak światła, ale również brak ogrzewania, wody, możliwości pracy urządzeń gospodarskich, pomp ciepła czy sprzętu medycznego.
PGE Dystrybucja w odpowiedzi na pytania redakcji podała, że „od 1 stycznia 2025 roku do 6 maja 2026 roku na obszarze Starych Kupisk, Nowych Kupisk, Mątwicy i Bożenicy odnotowano łącznie 99 przerw nieplanowanych w dostawie energii elektrycznej”. Jako przyczyny wskazano przede wszystkim przewracające się drzewa i spadające gałęzie na infrastrukturę elektroenergetyczną, m.in. w wyniku silnych wiatrów, ale także uszkodzenia infrastruktury PGE Dystrybucja niezwiązane z czynnikami zewnętrznymi.
Oprócz awarii były również wyłączenia planowane. Od początku 2025 roku na tym terenie przeprowadzono 3 prace planowe na sieci średniego napięcia oraz 16 przerw planowych wynikających z prac eksploatacyjnych na sieci niskiego napięcia. PGE tłumaczy, że takie wyłączenia wynikają m.in. z modernizacji, remontów, konserwacji, realizacji umów przyłączeniowych i przeglądów urządzeń.
Odnosząc się do przerwy zasilania z poniedziałku wielkanocnego (6 kwietnia 2026) Spółka podała, że było to spowodowane przede wszystkim bardzo silnym wiatrem i uszkodzeniami infrastruktury elektroenergetycznej. Z kolei przerwy 11 kwietnia 2026 roku miały mieć charakter techniczny i wynikać z uszkodzeń własnych urządzeń PGE Dystrybucja S.A.
Liczby potwierdzają, że problem jest lokalnie większy niż średnio w rejonie
W zrozumieniu skali problemów mieszkańców tych miejscowości, pomocne mogą być wskaźniki niezawodności. PGE podała, że dla rozpatrywanego terenu w 2025 roku wskaźnik SAIDI wyniósł 334,08 minuty, a SAIFI osiągnął poziom 11,72. SAIDI oznacza średni czas przerw w dostawie energii przypadający na jednego odbiorcę w ciągu roku, a SAIFI — średnią liczbę przerw na jednego odbiorcę.
Dla porównania, w całym Oddziale Białystok PGE Dystrybucja wskaźnik SAIDI wyniósł w 2025 roku 221,621 minuty, a SAIFI 3,991. W Rejonie Energetycznym Łomża było to odpowiednio 236,434 minuty oraz 4,553. Oznacza to, że w Starych Kupiskach, Nowych Kupiskach, Mątwicy i Bożenicy średnia liczba przerw na odbiorcę była około 2,9 raza większa niż w Oddziale Białystok i około 2,6 raza większa niż w całym Rejonie Energetycznym Łomża.
Jeszcze wyraźniej różnica wygląda na tle szacunkowej średniej dla głównych operatorów w Polsce. Na podstawie danych publikowanych przez pięciu największych OSD (PGE, Tauron, Energa, Enea i Stoen) ważona liczba odbiorców średnia SAIFI dla przerw nieplanowanych w 2025 roku wynosi około 2,24, a po doliczeniu przerw planowanych około 2,47. Dla badanego terenu SAIFI wyniósł 11,72, czyli około 5,2 raza więcej niż średnia dla przerw nieplanowanych i około 4,7 raza więcej niż porównanie łączne z przerwami planowanymi. Oczywiście, porównanie ma charakter orientacyjny i wynika z zestawienia danych największych operatorów.
Linia z 1966 roku i modernizacje „zależne od miejscowości”
PGE przyznaje, że sieć elektroenergetyczna na opisywanym terenie jest oparta na linii energetycznej „Nowogród”, której główny trzon został wybudowany w 1966 roku, a modernizację przeprowadzono w latach 90. Spółka zaznacza jednocześnie, że zakres i intensywność późniejszych modernizacji zależały od poszczególnych miejscowości.
Według odpowiedzi PGE w Starych Kupiskach w ostatnich latach wykonano kilka inwestycji. W 2014 roku zrealizowano przebudowę i budowę sieci średniego i niskiego napięcia, w 2018 roku przebudowano obwody niskiego napięcia oraz linię kablową średniego napięcia wzdłuż ul. Łomżyńskiej, w 2021 roku przebudowano stację napowietrzną na kontenerową, a w 2024 roku powstała sieć niskiego napięcia do zasilania osiedla domów jednorodzinnych. W tym roku kontynuowana ma być rekonstrukcja części obwodów linii napowietrznej niskiego napięcia zasilanych ze stacji przy ul. Stawowej.
Inaczej wygląda sytuacja w pozostałych miejscowościach objętych linią „Nowogród”. PGE informuje, że w Nowych Kupiskach, Mątwicy i Bożenicy sieć funkcjonuje „w oparciu o rozwiązania zastosowane na etapie jej pierwotnej budowy”. Jednocześnie spółka zapewnia, że linia pozostaje w dobrym stanie technicznym i spełnia swoje zadania eksploatacyjne.
Nowa linia „Kupiski”, ale najpierw dokumentacja
PGE zapowiada przebudowę układu zasilania średniego napięcia i stopniowe odciążenie istniejącej linii SN „Nowogród”. Z GPZ Łomża 2 została już wyprowadzona nowa linia energetyczna średniego napięcia o nazwie eksploatacyjnej „Kupiski”. Docelowo ma ona zasilać wyłącznie stacje transformatorowe w Starych Kupiskach, co według PGE, powinno poprawić niezawodność zasilania i odciążyć linię „Nowogród”.
Na razie inwestycja jest jednak na etapie projektowania. Chodzi o budowę nowego ciągu kablowego średniego napięcia wraz z nowymi stacjami transformatorowymi w Starych Kupiskach. Termin realizacji dokumentacji projektowej określono na sierpień 2027 roku. Dopiero po tym możliwe będzie dalsze przełączanie stacji transformatorowych na dedykowaną linię „Kupiski”.
Odszkodowań nie było
PGE podała również, że w 2025 roku do Rejonu Energetycznego Łomża wpłynęły dwa zgłoszenia złożone przez podmioty z sektora ubezpieczeniowego. Po analizie nie stwierdzono podstaw do wypłaty odszkodowań. W 2026 roku wpłynęło jedno zgłoszenie dotyczące częstych przerw w zasilaniu, ale nie obejmowało ono roszczeń odszkodowawczych.
Z odpowiedzi PGE Dystrybucja jasno wynika, że poruszony w liście Czytelnika problem nie jest subiektywnym odczuciem, a problemem mającym oparcie w danych operatora. Mieszkańcy liczą na realną poprawę, choć ta, jak wynika z otrzymanych odpowiedzi, może przyjść dopiero za kilka lat. W ostatnim czasie często słyszymy o budowaniu odporności na nadzwyczajne sytuacje. Spora część mieszkańców podłomżyńskich miejscowości już jest na nie gotowa, bo z nadzwyczajnymi sytuacjami mają do czynienia bardzo często i jak piszą - od lat.
