Przez lata stała zapomniana w polu. „Ochrzczona” Kapliczka z Mikołajek wróciła do swojej misji - ::4lomza.pl:: Regionalny Portal

Historia kapliczki sięga dawnych dziejów Szczepankowa i okolicznych wsi. Jak przypominano podczas uroczystości, według lokalnej legendy pierwsza kapliczka miała powstać z cegieł używanych przez XVI-wiecznych budowniczych kościoła w Szczepankowie i łomżyńskiej katedry. Starosta łomżyński Lech Szabłowski mówił, że robotnicy transportujący materiał między placami budowy mieli zatrzymywać się na odpoczynek na wzgórzu nieopodal Mikołajek. Z pojedynczych czerwonych cegieł z czasem powstała kapliczka — drogowskaz i „latarnia pośród pól”.

O niejednoznacznej historii obiektu mówił także Wiesław Chojnowski, sołtys Mikołajek. Jak zauważał, jedni mieszkańcy przekazują, że kapliczka może mieć bardzo dawny rodowód, inni wskazują, że obecny obiekt liczy około 200 lat.

Według karty konserwatorskiej obecna kapliczka pochodzi z początku XIX wieku. Najprawdopodobniej zastąpiła wcześniejszy obiekt, który z czasem uległ zniszczeniu. Przez lata była przebudowywana i modyfikowana, aż w końcu doczekała się gruntownej renowacji.

Szczególne znaczenie miało także przeniesienie kapliczki. Dawniej stała przy starym przebiegu drogi między Mikołajkami a Jarnutami. Gdy przed laty układ drogi się zmienił, obiekt pozostał z boku, w polu, tracąc swoją pierwotną funkcję przydrożnego znaku. Jak przypominał sołtys Mikołajek, dawniej droga prowadziła inaczej, a po zmianach kapliczka została oddalona od traktu.

Nowe miejsce udało się znaleźć przy łuku drogi. Było to możliwe m.in. dlatego, że około 30 lat temu zmieniono przebieg zakrętu, złagodzono go i przez to poszerzono pas drogowy. Dzięki temu kapliczkę można było ustawić w widocznym miejscu bez konieczności wykupywania prywatnych gruntów.

Starosta Lech Szabłowski podkreślał, że choć kapliczka nie dorównuje rozmiarami katedrze ani świątyni w Szczepankowie, to w wymiarze duchowym jest im równa.

— Jest świadectwem, że wiara, by być prawdziwą i wielką, nie potrzebuje równie wielkiej i majestatycznej oprawy — mówił.

Jak zaznaczał, tego typu obiekty są dowodem przywiązania do ziemi, tradycji i wiary. Są też przypomnieniem, że każda wspólnota dokłada swoją „cegłę” — w rodzinie, parafii, powiecie i ojczyźnie.

— Wielkie katedry i małe kapliczki powstają z tego samego materiału: z ludzkiej determinacji i Bożej łaski — podkreślał starosta.

Lech Szabłowski przypomniał również słowa proboszcza, że kapliczka przez lata stała wśród pól, zapomniana przez ludzi, ale nie przez Boga. Jak mówił, odnowa była możliwa dzięki zaangażowaniu wielu osób, parafii, samorządu oraz tych, którzy wsparli pozyskanie środków.

Koszt remontu wyniósł około 110 tys. zł. Prace zostały sfinansowane przy wsparciu z rządowego programu Polski Ład. Starosta dziękował obecnemu na uroczystości posłowi Dariuszowi Piontkowskiemu za głosowanie za ustawą i pomoc w staraniach o środki. Przypominał także, że z tego programu powiat łomżyński wspierał inne ważne obiekty, m.in. kościoły w Piątnicy i Drozdowie, cmentarz parafialny w Śniadowie oraz Dwór Lutosławskich w Drozdowie.

Poseł Dariusz Piontkowski zwracał uwagę, że region nie ma wielu zabytków o randze światowej czy ogólnopolskiej, dlatego tym bardziej trzeba dbać o lokalne dziedzictwo.

— Ta kapliczka jest świadectwem nie tylko naszej wiary, ale i tradycji. Dopóki pamiętamy o naszej tradycji, przetrwamy jako naród — mówił.

Senator Marek Komorowski zauważył, że przeniesienie kapliczki samo może z czasem stać się początkiem nowej legendy.

— Za ileś lat, po iluś wiekach może będzie legenda, że to św. Izydor przeniósł kapliczkę w to miejsce. I po części tak można powiedzieć, bo za sprawą św. Izydora została przeniesiona — mówił.

O potrzebie troski o dziedzictwo narodowe mówił również radny sejmiku Marek Olbryś. Podkreślał, że trzeba sięgać do korzeni i dbać o to, by „z Bogiem wędrować przez życie”.

Uroczystość i wypowiedzi przedstawicieli władz rodziły pytanie, czy odnowienie kapliczki było przede wszystkim wyrazem wiary lokalnej wspólnoty, czy raczej skutkiem publicznego finansowania. Przez lata obiekt niszczał, a środki na renowację nie pochodziły bezpośrednio z datków mieszkańcó, lecz z rządowego programu.

Ks. Dariusz Wizner, proboszcz parafii w Szczepankowie, tłumaczył, że nie widzi w tym sprzeczności. Jak mówił, gdyby parafia zwróciła się o pomoc do mieszkańców i rolników, zapewne by jej nie odmówili. Pojawiła się jednak konkretna możliwość pozyskania pieniędzy, z której — jego zdaniem — należało skorzystać.

— Powiedziałem sobie: korzystajmy, łapmy tę chwilę. Szkoda było ją zaprzepaścić — wyjaśniał.

Proboszcz podkreślał, że parafia prowadzi kilka projektów i jest wdrożona w procedury, dlatego łatwiej było dołączyć kolejne zadanie. Zaznaczał też, że hojność parafian i gości widać choćby przy odnowionym kościele. W przypadku kapliczki najważniejsza była inicjatywa i wykorzystanie szansy, która się pojawiła.

Kapliczka zyskała również wyraźny religijny charakter. Wcześniej nie miała żadnego znaku religijnego i — jak mówił proboszcz — bardziej przypominała słupek stojący na granicy dawnych dóbr szczepankowskich. Nie wiadomo, czy pierwotnie miała krzyż. Dlatego, gdy pojawiła się prośba o jej poświęcenie, ksiądz proboszcz zdecydował, że trzeba ją w pewnym sensie „ochrzcić”.

Na zwieńczeniu umieszczono odrestaurowany krzyż pochodzący z cmentarza w Szczepankowie. Kapliczkę dedykowano św. Izydorowi, patronowi rolników. Jak opowiadał ks. Wizner, początkowo myślał o Matce Bożej, ale gdy zobaczył kapliczkę stojącą wśród pól i pracujących wokół rolników, uznał, że to właśnie św. Izydor powinien być jej patronem.

Na kapliczce znalazła się płaskorzeźba świętego, wykonana po opracowaniu jego wizerunku w technologii druku 3D. Umieszczono także modlitwę: „Święty Izydorze, patronie rolników, wspieraj i chroń rolników naszej parafii”.

Odnowiona kapliczka ma być dziś nie tylko ozdobą wiejskiego krajobrazu, ale też znakiem pamięci. Ma przypominać o pracy rolników, o przywiązaniu do ziemi i o wierze, która przez pokolenia kształtowała lokalną wspólnotę. Jak mówił starosta, wraca do swojej misji — ma być drogowskazem dla przejeżdżających, aby zwolnili i choć przez chwilę pomyśleli o tym, co naprawdę ważne.