Jakie świadczenia mogą uzyskać rodzice i opiekunowie w nowym poradnik ZUS
Przyszli rodzice, rodzice małych dzieci oraz opiekunowie mogą już korzystać z nowego poradnika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Publikacja wyjaśnia, jakie prawa przysługują w czasie ciąży, po narodzinach dziecka i podczas opieki nad nim. To praktyczne kompendium może być pomocne także dla mieszkańców województwa podlaskiego, którzy chcą sprawdzić zasady ubezpieczeń, zasiłków i świadczeń rodzinnych.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnił „Poradnik dla rodziców i opiekunów dzieci. Ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz świadczenia”. Jak informuje ZUS, materiał ma pomóc rodzicom i opiekunom zrozumieć przepisy oraz krok po kroku przejść przez formalności związane z ubezpieczeniami i świadczeniami. Publikacja została opublikowana 29 kwietnia 2026 r. i jest dostępna w bibliotece poradników ZUS.
– Publikacja stanowi realizację wcześniejszej zapowiedzi wsparcia skierowanego do kobiet w ciąży, przyszłych rodziców oraz opiekunów. ZUS udostępnia narzędzie, które pomaga odnaleźć się w przepisach. Poradnik w przystępny sposób wyjaśnia trudne zagadnienia i regulacje prawne oraz podpowiada, co zrobić w konkretnych sytuacjach życiowych, od okresu ciąży po kolejne etapy opieki nad dzieckiem – informuje Katarzyna Krupicka, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa podlaskiego.
Co można znaleźć w poradniku?
W poradniku zebrano najważniejsze informacje o ubezpieczeniach społecznych, ubezpieczeniu zdrowotnym oraz świadczeniach, z których mogą korzystać rodzice i opiekunowie. ZUS wyjaśnia m.in. zasady podlegania ubezpieczeniom, sytuację pracowników, zleceniobiorców i osób prowadzących działalność gospodarczą, a także kwestie dotyczące zasiłku chorobowego i macierzyńskiego. W publikacji znalazły się również wskazówki, jak ubiegać się o świadczenia przed porodem i po narodzinach dziecka.
Materiał omawia także bardziej skomplikowane sytuacje, na przykład zbieg kilku tytułów do ubezpieczeń, prowadzenie działalności gospodarczej czy podleganie ubezpieczeniom społecznym w czasie urlopu wychowawczego. ZUS kieruje poradnik do kobiet w ciąży, ojców, przyszłych i obecnych rodziców, opiekunów, a także osób pracujących i prowadzących działalność.
Ważne świadczenia dla rodzin
Rodzice powinni pamiętać, że oprócz zasiłków związanych z ciążą i urodzeniem dziecka funkcjonują także świadczenia rodzinne obsługiwane przez ZUS. Jednym z nich jest świadczenie wychowawcze 800+. Przysługuje ono na dziecko do ukończenia 18 lat, niezależnie od dochodów, a wnioski przyjmuje ZUS wyłącznie elektronicznie.
Dla rodziców dzieci do lat 3 istotny jest także program Aktywny Rodzic, który obowiązuje od 1 października 2024 r. Obejmuje trzy formy wsparcia: „aktywni rodzice w pracy”, „aktywnie w żłobku” oraz „aktywnie w domu”. ZUS przypomina, że na to samo dziecko za dany miesiąc można otrzymać tylko jedno z tych świadczeń.
Rodzice uczniów mogą natomiast korzystać z programu Dobry Start. To 300 zł na wyprawkę szkolną, a wnioski składa się elektronicznie od 1 lipca do 30 listopada danego roku. ZUS wskazuje, że we wniosku trzeba podać m.in. numer rachunku bankowego, adres e-mail i numer telefonu.
Zasiłek macierzyński i opiekuńczy. O czym pamiętać?
ZUS przypomina, że zasiłek macierzyński przysługuje m.in. pracownikom, osobom wykonującym umowy zlecenia, osobom prowadzącym działalność gospodarczą oraz innym osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym. Świadczenie przysługuje za okresy odpowiadające m.in. urlopowi macierzyńskiemu, rodzicielskiemu i ojcowskiemu.
Wysokość zasiłku zależy od rodzaju urlopu. Za okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego oraz urlopu ojcowskiego zasiłek wynosi 100 proc. podstawy wymiaru. Za okres urlopu rodzicielskiego wynosi co do zasady 70 proc., a w niektórych przypadkach możliwe jest uśrednienie do 81,5 proc. podstawy wymiaru, jeżeli wniosek zostanie złożony w wymaganym terminie.
Rodzice mogą też korzystać z zasiłku opiekuńczego. ZUS wyjaśnia, że przysługuje on m.in. na dzieci własne, dzieci małżonka, dzieci przysposobione oraz dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie. Prawo do zasiłku mają na równi matka i ojciec, ale za dany okres świadczenie może otrzymać tylko jeden rodzic.
źródło: ZUS
