Nowe zaplecze dla ochrony ludności w Łomży.
Magazyn sprzętu ochrony ludności ma powstać przy Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Łomży. Własną inwestycję planuje również Starostwo Powiatowe w Łomży. Samorząd chce wybudować obiekt wielofunkcyjny, którego część naziemna służyłaby jako magazyn, a podziemna mogłaby pełnić funkcję miejsc doraźnego schronienia.
W Starostwie Powiatowym w Łomży odbyło się spotkanie poświęcone realizacji zadań wynikających z ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Wzięli w nim udział przedstawiciele samorządów z terenu powiatu łomżyńskiego, służb oraz administracji rządowej. Przed rozmowami z samorządowcami wicewojewoda podlaski Paweł Krutul podkreślał sprawność lokalnych władz w wykorzystywaniu środków przeznaczonych na ochronę ludności. Jak poinformowano, powiat łomżyński z przyznanej kwoty 4,86 mln zł wykorzystał 98,02 proc.
Nowe zadania samorządów wynikają z ustawy z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej. Akt ten określa m.in. zadania ochrony ludności, zasady planowania, finansowania, alarmowania, ewidencjonowania i użytkowania obiektów zbiorowej ochrony. Ustawa wprowadza także przepisy dotyczące schronów, ukryć oraz miejsc doraźnego schronienia.
Starosta łomżyński Lech Marek Szabłowski poinformował, że powiat złożył wniosek do wojewody, który następnie ma trafić do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwa Obrony Narodowej. Samorząd chce w tym roku pozyskać dotację na przygotowanie dokumentacji technicznej obiektu wielofunkcyjnego. W części nadziemnej mieściłby się magazyn sprzętu związanego z ochroną ludności, natomiast część podziemna zostałaby zaprojektowana jako miejsce schronienia.
— W tej chwili składamy wnioski o warunki zabudowy, a w przyszłym roku rozpoczęłaby się budowa — mówił starosta Lech Marek Szabłowski.
Planowany obiekt miałby powstać na działce należącej do starostwa, położonej na obrzeżach Łomży przy ul. Nowogrodzkiej.
Osobna inwestycja ma zostać zrealizowana na terenie Państwowej Straży Pożarnej w Łomży. Zastępca podlaskiego komendanta wojewódzkiego PSP st. bryg. Marcin Wierel poinformował, że jeszcze w tym roku przy łomżyńskiej komendzie ma powstać magazyn na sprzęt ochrony ludności. Wartość zadania szacowana jest na blisko 3 mln zł.
W 2026 r. województwo podlaskie ma do dyspozycji 172 mln zł na realizację Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Według Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego priorytetami na ten rok są m.in. budowle ochronne, w tym przeglądy, ekspertyzy, projektowanie, modernizacje i budowa miejsc ukrycia oraz miejsc doraźnego schronienia, a także magazyny ochrony ludności, edukacja, ewakuacja, łączność i alarmowanie.
Zasady podziału pieniędzy pozostają takie jak rok wcześniej: 90 proc. środków ma trafić do samorządów, a 10 proc. pozostaje do dyspozycji wojewody. Podział środków między gminy uwzględnia m.in. liczbę ludności, wskaźnik urbanizacji oraz dodatkowe kryteria bezpieczeństwa związane z programem „Tarcza Wschód”.
Co do pomysłu, by przy łomżyńskim szpitalu pobudować parking podziemny podwójnego zastosowania wicewojewoda Paweł Krutul zaznaczył, że obecnie program koncentruje się przede wszystkim na zadaniach rocznych, miejscach doraźnego schronienia i obiektach podwójnego zastosowania. Dodał, że wnioski dotyczące większych inwestycji, wymagających kilkuletniej perspektywy, będą mogły być rozpatrywane w przyszłości, ale obecnie nie można przesądzać, czy uzyskają finansowanie.
Zastępca dyrektora Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego Bogumił Matwiejuk przypomniał, że nowe przepisy nakładają na inwestorów dodatkowe obowiązki. Zgodnie z ustawą, kondygnacje podziemne w budynkach użyteczności publicznej i budynkach mieszkalnych wielorodzinnych oraz garaże podziemne — jeśli nie przewidziano w nich budowli ochronnej — powinny być projektowane i wykonywane w sposób umożliwiający zorganizowanie miejsc doraźnego schronienia.
Ustawa rozróżnia kilka typów obiektów ochronnych. Schron to budowla ochronna o konstrukcji zamkniętej i hermetycznej, wyposażona w urządzenia filtrowentylacyjne lub pochłaniacze regeneracyjne. Ukrycie ma konstrukcję niehermetyczną. Miejsca doraźnego schronienia są natomiast obiektami przystosowanymi do tymczasowego ukrycia ludzi, organizowanymi w razie potrzeby, gdy liczba schronów i ukryć jest niewystarczająca.
Finansowanie takich działań może pochodzić z dotacji celowych. Zgodnie z Programem Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 środki mogą być przeznaczane m.in. na tworzenie i utrzymanie zasobów ochrony ludności, zakup i modernizację sprzętu ostrzegania i alarmowania, budowę oraz doposażenie baz magazynowych, przygotowanie dokumentacji technicznej, inwestycje w budowle ochronne, a także szkolenia i edukację. W programie wskazano również, że dotacja celowa może wynosić do 100 proc. kosztów zadania.
Wicewojewoda poinformował, że z 10 wniosków złożonych przez samorządy z terenu powiatu łomżyńskiego dziewięć uzyskało już pozytywną ocenę, a jeden pozostaje w trakcie rozpatrywania. Oznacza to, że w najbliższych miesiącach samorządy będą mogły kontynuować przygotowania do kolejnych inwestycji i zakupów związanych z ochroną ludności.
