Gdzie pracują radni? Mieszkańcy mogą współtworzyć obywatelską mapę
Czy radny może jednocześnie kontrolować samorząd i pracować w instytucji od niego zależnej? To pytanie stoi za nowym projektem Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska. Organizacja uruchomiła serwis kazdymusigdziespracowac.pl, w którym zbierane są informacje o zatrudnieniu radnych gminnych w spółkach komunalnych i innych jednostkach zależnych od gmin.
Nowe narzędzie ma pokazać skalę zjawiska w całej Polsce. Dane prezentowane są na mapie, z podziałem na gminy, dzięki czemu mieszkańcy mogą sprawdzić, czy podobne przypadki występują także w ich najbliższym otoczeniu.
Twórcy projektu podkreślają, że nie chodzi o ocenianie konkretnych osób, ale o pokazanie zjawiska, które może rodzić pytania o przejrzystość życia publicznego. Połączenie mandatu radnego — a więc funkcji, która powinna wiązać się z kontrolą działań władz samorządowych — z pracą w podmiocie zależnym od gminy może budzić wątpliwości dotyczące niezależności.
Serwis działa w formule społecznej. Oznacza to, że w tworzenie mapy mogą włączyć się sami mieszkańcy. Każdy może sprawdzić informacje dotyczące swojej gminy, a także przesłać zgłoszenie, jeśli wie o przypadku zatrudnienia radnej lub radnego w instytucji podległej samorządowi. Takie informacje mają być następnie weryfikowane przez zespół Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska, między innymi poprzez wnioski o udostępnienie informacji publicznej kierowane do odpowiednich instytucji.
Jak podkreśla Szymon Osowski, prezes Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska, sam fakt zatrudnienia radnego w spółce komunalnej czy innej jednostce zależnej od gminy nie zawsze jest niezgodny z prawem. Powinien jednak być przejrzysty i łatwy do sprawdzenia przez mieszkańców. Temu właśnie ma służyć nowy serwis — pokazaniu skali zjawiska i rozpoczęciu rzeczowej debaty o standardach przejrzystości w samorządzie.
Na razie projekt ma charakter pilotażowy. Obejmuje jeden konkretny typ sytuacji — zatrudnienie radnych w jednostkach zależnych od tej samej gminy, w której sprawują mandat. W przyszłości możliwe jest rozszerzenie bazy także o inne formy powiązań między osobami pełniącymi funkcje publiczne a instytucjami samorządowymi.
Twórcy serwisu zachęcają mieszkańców do aktywnego udziału w projekcie. Im więcej zgłoszeń trafi do systemu, tym pełniejszy obraz zjawiska uda się stworzyć. To z kolei może stać się ważnym punktem wyjścia do rozmowy o jawności, standardach etycznych i zaufaniu do lokalnej władzy.
Serwis dostępny jest pod adresem: kazdymusigdziespracowac.pl.
