Sztandar AK-owców od III LO przejął 13. Batalion WOT - ::4lomza.pl:: Regionalny Portal

Sztandar 33. Pułku Piechoty AK ufundowali w 1992 r. Żołnierze Armii Krajowej i Społeczeństwo Łomży. 17. maja 1992 r. symbol został poświęcony przez ks. Stanisława Wysockiego (1938 – 2024) w kościele rektoralnym (mały kościółek, Kościół Młodych przy pl. Jana Pawła II). Wówczas była to inicjatywa Zarządu Obwodu Łomżyńskiego Światowego Związku Żołnierzy AK. Sztandar został przekazany w imieniu fundatorów przez bankowca Marię Konopkę i przedsiębiorcę (zmarłego kilka dni temu) Andrzeja Rogowskiego, zaś symbol pamięci przyjął przewodniczący Henryk Wiśniewski (1925 - 2009) z Zarządu OŁ ŚZŻ AK, który przekazał sztandar pocztowi z chorążym Franciszkiem Cwaliną. Sztandar najpierw był przechowywany w biurze Obwodu Łomżyńskiego ŚZŻ AK przy ul. Nowej 2. Później symbol AK-owców przekazano, decyzją Zarządu Obwodu, i zdeponowano w III LO - z racji nadania Szkole imienia Żołnierzy Obwodu Łomżyńskiego Armii Krajowej w 1998 r. A ponieważ Pokolenie AK-owskie traciło siły i kurczyło się, ze względu na upływ czasu, to młodzież III LO prezentowała symbol Pokolenia Kolumbów z okazji wydarzeń patriotycznych. Na tę historię sztandaru AK-owców nakłada się powstanie 13. batalionu lekkiej piechoty WOT i 600-lecie Łomży w 2018 r. Z tej okazji prezydent Mariusz Chrzanowski wystąpił z prośbą do Zarządu Krajowego o wyrażenie zgody na prezentowanie sztandaru przez nowo powstały 13. blp WOT. Sztandar 33. PP AK został zaprezentowany po raz pierwszy przez Żołnierzy WOT na 100-lecie Niepodległości 11. listopada 2018 podczas uroczystości przy tablicy Leona Kaliwody na ulicy Henryka Sienkiewicza.

Symbol Żołnierzy AK wpisał się w tradycję 13. Batalionu 

- Ponieważ Wojska Obrony Terytorialnej przejęły tradycję Armii Krajowej, dojrzeliśmy wszyscy, żeby przekazać sztandar w imieniu Rodzin AK-owców do 13. Batalionu WOT, którego Żołnierze wypożyczali symbol z III LO i po uroczystościach odwozili z powrotem – wspomina Józef Babiel. Syn z szacunkiem dla odwagi i poświęcenia Kolumbów z lat 20. wspomina swoją 17-letnią Mamę, która składała przysięgę jako łączniczka AK na placówce w Piskach w okręgu ostrołęckim w 1942. 

Sytuację „sztandaru wędrownego” pomogła uporządkować inicjatywa dowódcy 13. Batalionu WOT ppłk. Mariusza Sakowskiego, służącego w 13. blp od 4. września 2017 na stanowiskach sztabowych i kierującego 13. blp od 19. czerwca 2025. Zgodę na prezentowania sztandaru przez 13. Batalion WOT wyraził prof. dr hab. Leszek Żukowski, rocznik 1929, ówczesny prezes Światowego Związku Żołnierzy AK. - Postawiłem sobie za cel, by ten sztandar był na stałe w 13. Batalionie, jeśli zostanę dowódcą i będę mógł decydować – opowiada ppłk. Mariusz Sakowski. - Chciałem, aby ten symbol Żołnierzy AK wpisał się w tradycję Batalionu przez nadanie mu większej rangi. Chcieliśmy poddać go renowacji w pracowni haftu artystycznego Kramex w Suwałkach, gdzie powstał w 1992 r. Przez ponad 30 lat wyblakły kolory. Niektóre elementy malowano farbą, zaś my chcieliśmy nadać rangę przez haftowanie srebrną nicią. Matka Boska została zrobiona na nowo, tak jak nowy orzeł na wzór oryginalnego. Stary orzeł został wykonany metodą cynowania i będzie eksponowany w gablocie pamiątkowej. Oprócz tego, wykonano nową puszkę pod orła, gdzie znajdzie się też akt przekazania sztandaru z opisem dzisiejszej uroczystości, 16. lutego 2026, oraz kopia aktu oryginalnego z 1992 r.

Gala patriotyczna w pamięci Uczniów i Żołnierzy 13. blp

Inicjator pragnął, ażeby fundatorami renowacji sztandaru byli żołnierze: szeregowi, podoficerowie i oficerowie 13. Batalionu oraz trzech Przyjaciół: inż. Andrzej Wszeborowski (1953 – 2025), Robert Rytel i Jakub Brzeziak z Grupy Ratowniczej Nadzieja. Komitetem organizacyjnym kierowała ppor. Ewa Zaręba. - Przekazany nam sztandar zawsze będzie własnością Światowego Związku Żołnierzy AK – mówi ppłk. Mariusz Sakowski, któremu podlega 530 żołnierzy 13. Batalionu WOT. Aktualna jest inicjatywa nadania 13. blp imienia Majora Jana Tabortowskiego (1906 – 1954), ps. „Bruzda”. 

Uwagę dorosłych uczestników zwróciło poważne zachowanie uczniów III LO i cisza w podniosłej atmosferze, w jakiej słuchali przemówień i części artystycznej. Ponad 20-tka wykonawców grała i śpiewała pod kierunkiem historyka Janusza Kiljana i, m.in., recytowała wiersze Marii Babiel, nad czym pieczę trzymały polonistki: Lidia Choińska i Beata Chojnowska. Wydarzenie na 84. rocznicę AK (z przekształcenia ZWZ 14. lutego 1942) poprzedzały spotkania w Muzeum P-M z historykiem Adamem Sokołowskim, mówiącym o 33. PP AK; konkursy; lekcje historii i wychowawcze nt. AK; wspomnienia o kobietach bliskich AK. Zaplanowano zajęcia z ppłk. Ryszardem Matuszewskim nt. 33. Pułku Piechoty w sali tradycji 18. Łomżyńskiego Pułku Logistycznego. - Mamy nadzieję, że ta uroczystość przekazania sztandaru 33. Pułku Piechoty Armii Krajowej zostanie w pamięci uczniów i żołnierzy 13. Batalionu, którzy tak licznie przybyli na galę patriotyczną – podsumowuje dyrektor Katarzyna Życzkowska, szczęśliwa, że do „Trzeciego” zawitali też absolwenci, studiujący: Karolina Gołaś, Karolina Nowocińska i Jacek Malinowski, którzy wystąpili z trochę młodszym pokoleniem.

Mirosław R. Derewońko

tel. red. 696 145 146