Prokuratura z Łomży zajmie się sprawami o przestępstwa z nienawiści w regionie
Prokuratura Rejonowa w Łomży została wyznaczona do prowadzenia spraw o przestępstwa motywowane uprzedzeniami z całego okręgu łomżyńskiego. To efekt nowych przepisów, które mają zwiększyć skuteczność ścigania mowy nienawiści i innych czynów z nienawiści w całej Polsce.
W Polsce rośnie liczba przestępstw motywowanych uprzedzeniami, w tym skierowanych przeciwko osobom innych narodowości czy grupom społecznym. Jak wskazuje Prokuratura Krajowa, zjawisku temu towarzyszy brutalizacja debaty publicznej oraz coraz powszechniejsze używanie języka pogardy – szczególnie w Internecie, który stał się jedną z głównych przestrzeni eskalacji nienawiści, dezinformacji i gróźb.
Eksperci podkreślają, że przestępstwa z nienawiści są efektem pogarszających się relacji społecznych, w których dehumanizacja przestaje być marginesem. Problemem pozostaje także niska skuteczność ścigania części takich spraw oraz fakt, że wiele ofiar rezygnuje z ich zgłaszania z powodu braku zaufania do instytucji państwowych. To wszystko wzmacnia poczucie bezkarności sprawców i negatywnie wpływa na bezpieczeństwo społeczne oraz jakość demokracji.
Specjalizacja zamiast rozproszenia
Odpowiedzią państwa na narastające zjawisko przestępstw motywowanych uprzedzeniami są nowe rozwiązania organizacyjne w prokuraturze. 4 lutego 2026 roku minister sprawiedliwości wydał rozporządzenie, które wskazuje konkretne jednostki prokuratury właściwe do prowadzenia tego typu postępowań – niezależnie od miejsca popełnienia czynu. Z kolei 11 lutego 2026 roku Prokurator Generalny Waldemar Żurek podpisał zarządzenie nr 4/26, precyzujące zasady wyznaczania prokuratorów do prowadzenia i nadzorowania tych spraw.
Zgodnie z nowymi przepisami sprawy o przestępstwa motywowane uprzedzeniami nie będą już trafiały do wszystkich prokuratur rejonowych. Zajmie się nimi wyspecjalizowana grupa około 100 prokuratorów działających w 49 prokuraturach rejonowych – po jednej w każdym okręgu (z wyjątkiem Warszawy, gdzie wyznaczono cztery jednostki) – oraz Prokuratura Okręgowa w Warszawie, odpowiedzialna za najbardziej skomplikowane i pracochłonne postępowania.
Łomża z ważną rolą w regionie
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości, Prokuratura Rejonowa w Łomży została wskazana jako jednostka właściwa do prowadzenia spraw o przestępstwa motywowane uprzedzeniami popełnione lub ujawnione na obszarze właściwości Prokuratury Okręgowej w Łomży. To właśnie do tej jednostki będą kierowane tego typu postępowania z całego okręgu: Kolna, Grajewa, Wysokiego Mazowieckiego i Zambrowa.
Szkolenia, wsparcie i wspólna metodyka
Wyznaczeni prokuratorzy będą systematycznie podnosić swoje kwalifikacje we współpracy z Krajową Szkołą Sądownictwa i Prokuratury oraz ekspertami m.in. z zakresu informatyki śledczej, psychologii, ekstremizmu czy językoznawstwa. Trwają również prace nad przygotowaniem specjalnego „Podręcznika metodologii prowadzenia postępowań o przestępstwa motywowane uprzedzeniami”, który ma trafić do prokuratorów, sędziów i funkcjonariuszy Policji.
Dodatkowym elementem nowego systemu będzie bieżąca analiza zakończonych spraw i wyciąganie wniosków, które mają przełożyć się na większą skuteczność postępowań oraz ujednolicenie praktyki organów ścigania w całym kraju.
Państwo reaguje na przestępstwa z nienawiści
– Państwo Polskie nie może i nie chce pozostawiać osób pokrzywdzonych bez wsparcia ani sprawców bez odpowiedzialności karnej – podkreśla prok. Anna Adamiak, rzecznik prasowy Prokuratora Generalnego. Jak zaznacza, zapewnienie bezpieczeństwa, równej ochrony prawnej i skutecznej reakcji na przestępstwa z nienawiści to jedno z kluczowych zobowiązań instytucji publicznych.
Nowe rozwiązania organizacyjne mają być istotnym krokiem w kierunku profesjonalizacji prokuratury i realnego wzmocnienia walki z przestępstwami motywowanymi uprzedzeniami – także na poziomie regionalnym, w tym w Łomży i całym okręgu łomżyńskim.
