Ojcowie coraz częściej zostają w domu z dziećmi. Nowe dane ZUS z Podlaskiego
Coraz więcej ojców w województwie podlaskim decyduje się na przejęcie opieki nad dziećmi i korzystanie z zasiłku macierzyńskiego. Jak wynika z najnowszych danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, rośnie zwłaszcza zainteresowanie urlopem rodzicielskim. To efekt zmian w prawie pracy, które wdrażają unijną dyrektywę work-life balance.
W 2025 roku mężczyźni stanowili już 31 proc. wszystkich osób pobierających zasiłek macierzyński w województwie podlaskim. W skali kraju było to 33,4 proc. Największą dynamikę wzrostu widać w przypadku urlopu rodzicielskiego.
– W 2024 roku ojcowie w Podlaskiem stanowili 11,9 proc. osób pobierających zasiłek macierzyński z tytułu urlopu rodzicielskiego. W 2025 roku odsetek ten wzrósł do 15 proc. To wyraźny sygnał rosnącej aktywności ojców w korzystaniu z tego uprawnienia, mimo spadku liczby urodzeń – informuje Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa podlaskiego.
Prawo do urlopu ojcowskiego przysługuje wyłącznie ojcu dziecka i nie może zostać przeniesione na matkę. Dotyczy także ojców adopcyjnych. Urlop ten może trwać do dwóch tygodni i musi zostać wykorzystany do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia. Wysokość zasiłku macierzyńskiego za ten okres wynosi 100 proc. podstawy wymiaru świadczenia.
Aby skorzystać z urlopu ojcowskiego, pracownik musi złożyć wniosek do pracodawcy co najmniej 7 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia urlopu. Przedsiębiorcy składają wniosek bezpośrednio do ZUS.
Urlop rodzicielski – więcej czasu i nowe zasady
Duże zmiany dotyczą urlopu rodzicielskiego, którego wymiar został zwiększony w 2023 roku. Obecnie wynosi on:
- 41 tygodni przy urodzeniu jednego dziecka,
- 43 tygodnie przy porodzie mnogim.
W przypadku dzieci posiadających zaświadczenie „Za życiem” urlop może być wydłużony nawet do 65 lub 67 tygodni.
Kluczową nowością jest wprowadzenie 9 tygodni urlopu rodzicielskiego, które przysługują wyłącznie każdemu z rodziców osobno. Ta część urlopu jest nieprzenoszalna – jeśli ojciec z niej nie skorzysta, przepada.
– To rozwiązanie ma zachęcać ojców do aktywnego udziału w opiece nad dzieckiem i wyrównywać szanse kobiet na rynku pracy – podkreślają przedstawiciele ZUS.
Zasiłek macierzyński za te 9 tygodni wynosi 70 proc. podstawy wymiaru, chyba że matka złoży odpowiedni wniosek w ciągu 21 dni po porodzie – wtedy świadczenie wynosi 81,5 proc.
Zmiana modelu rodziny widoczna także w regionie
Dane z Podlaskiego pokazują, że unijne rozwiązania realnie wpływają na decyzje rodzin. Coraz więcej ojców decyduje się na dłuższą obecność w domu z dzieckiem, a model opieki nad najmłodszymi stopniowo się zmienia.
Zdaniem ekspertów to trend, który będzie się umacniał – zarówno w regionie, jak i w całym kraju.
