140. urodziny świętował Adam Chętnik z Nowogrodu
- Jestem pod wielkim wrażeniem, jak muzealnik, etnograf i pisarz Adam Chętnik z Nowogrodu 140 lat od swoich narodzin potrafił wszystkich zintregrować, Kurpianki i Kurpiów kilku pokoleń, wokół idei dbałości o dziedzictwo naszej tradycji i kultury, o mowę, śpiewy, stroje i zwyczaje kurpiowskie – mówi z radością Iwona Choroszewska – Zyśk, prezes Związku Kurpiów. W sobotę odbywały się w Gminnym Ośrodku Kultury w Nowogrodzie 140. urodziny Adama Chętnika (1885 – 1967), który stworzył Skansen Kurpiowski w 1927 r. na kawałku swojej ziemi. Dzień wcześniej Sejm RP przyjął uchwałę, upamiętniającą wybitne zasługi dla kultury także inicjatora powstania Muzeum w Łomży.
- Uchwała Sejmu RP, upamiętniająca Adama Chętnika, zjednoczyła posłanki i posłów wszystkich opcji politycznych – cieszy się Iwona Choroszewska – Zyśk, że 422 parlamentarzystów głosowało jak jeden mąż (i żona). Obradom przysłuchiwała się rodzina Adama Chętnika: Danuta i wnuk Jacek Chętnikowie oraz Katarzyna Chętnik, prawnuczka. - To była doniosła chwila i ważny moment dla Kurpianek i Kurpiów. Posłanki i posłowie prezentowali dokonania etnografa, posła, pisarza, poety, który 140 lat temu urodził się w Nowogrodzie. Była to bardzo długa lista, padały wzniosłe cytaty i wzbudzał podziw zakres działalności Adama Chętnika. Rodzinie wybitnego Kurpia towarzyszyli przedstawiciele, m.in., Gminy Myszyniec i Kadzidło oraz Ostrołęckiego Towarzystwa Naukowego im. Adama Chętnika. Adam Chętnik był propagatorem dbania o mowę Kurpiów. Jest autorem wielu gadek, legend i opowieści, napisanych po kurpiowsku. Dlatego ośmieliliśmy się wręczyć najnowszą książkę, tłumaczenie po kurpiowsku „O krasnoludkach i sierotce Marysi” Marii Konopnickiej. Stała dumnie na mównicy sejmowej; trafiła też w ręce marszałek Senatu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej.
Strażnik pamięci, tradycji, tożsamości Kurpiów
Na 140. urodziny do Gminnego Ośrodka Kultury w Nowogrodzie przybyli działacze kurpiowscy, zespoły folklorystyczne, samorządowcy i parlamentarzyści oraz wielu ludzi życzliwych Fundacji imienia Adama Chętnika, która zorganizowała spotkanie w klimacie rodzinnym, przyjacielskim, międzyśrodowiskowym i kilkupokoleniowym. Katarzyna Chętnik, prezes Fundacji, zainstalowała wielkie drzewo tradycji, na którym były kurpiowskie kwiaty z bibuły. Można je było na pamiątkę zabrać ze sobą do domu, aby wspomnieniami przywołać uroczy wieczór. W scenariuszu znalazły się opisy scenek z życia założyciela Skansenu w Nowogrodzie i Muzeum w Łomży, odczytywane przez gości, a poprzedzielane występami śpiewających i grających na ludowo. - Adam Chętnik był strażnikiem pamięci, tradycji, tożsamości Kurpiów, dlatego jako jego Rodzina jesteśmy wdzięczni za przepiękne wydarzenie, dofinansowane z projektu województwa podlaskiego „Śladami Adama Chętnika” - dzieli się wrażeniami Danuta Chętnik, z której inicjatywy powstał w skansenie pomniki z drewna: etnografa i dwóch żon. Kiedy druhna Weronika Kręciewska z Hufca Nadnarwiańskiego wniosła światło betlejemskie pokoju, symbol nadziei i jedności, to goście widzieli, że idea Chętnika ma kontynuatorów, tworzących wspólnotę w duchu braterstwa, solidarności, dzielenia się dobrem.
Trzeba przekazać tradycję kurpiowską młodszym
Kończący się Rok Adama Chętnika owocował w ponad 30 rozmaitych wydarzeń, o których Portal Regionalny 4lomza.pl publikował relacje (linki niżej). Zdaniem Danuty Chętnik, szczególnie cenne są takie, które angażują dzieci i młodzież do zainteresowania się ich dziedzictwem, do działania, do twórczości, jak tomik wierszy „Z pamiętnika Adam Chętnika”, wydany przez M-GBP w Myszyńcu. Rodzina doceniła też zaangażowanie Szkoły Podstawowej w Nowogrodzie i burmistrza Grzegorza Palki za inicjatywy, zgodne z pragnieniem wybitnego etnografa, aby ocalić muzykę, śpiew, taniec, strój, rękodzieło w postaci wycinanek, kwiatów, palm i kierców, aby przekazać tradycję młodszym.
- Podobnie jak Wigilia Chętnikowska w Warszawie, urodziny w Nowogrodzie miały także rodzinny charakter – opisuje sympatyczne wydarzenia Grzegorz Palka, który przybliżył wspomnienia z 1899 – 1908 r., gdy młody Chętnik ze swoim ojcem pracował w budownictwie drzewnym i przy stolarce. Podczas przerw w pracy czytał książki. W tamtym okresie odbywał praktyki w Urzędzie Gminnym, u organisty, gdzie grał i śpiewał, u geometry, u którego nauczył się robić sam pomiary w terenie. W Warszawie ukończył kurs gimnastyki „Sokoła”, po którym został instruktorem łomżyńskiej szkoły handlowej... Uczestnicy urodzin na kartach papieru, umieszczonych na tablicach, wpisywali hasła, związane z etnografem i tym, jak wpłynął na kultywowanie tradycji kurpiowskiej. W nagrodę mogli wybrać pamiątkę związaną z Chętnikiem, np. miniaturki zdjęć z wydarzeń Roku Chętnika 2025. Do aranżacji przytulnej, regionalnej w klimacie sali i ciekawej scenografii, według pomysłu Katarzyny Chętnik, włączyli się chętnie pracownicy: Skansenu, Szkoły, MGOK, Urzędu Gminy z Nowogrodu.
Mirosław R. Derewońko
tel. red. 696 145 146
