
Rady Szkolnych Budżetów Obywatelskich już działają
W czterech szkołach na terenie gminy Piątnica i miasta Łomża realizowany jest program Szkolnego Budżetu Obywatelskiego. W poszczególnych placówkach działają już rady SBO, koordynujące cały projekt i czuwające nad jego prawidłową realizacją. Finansowany przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach programu NOWEFIO projekt realizuje Stowarzyszenie Sapere Aude. To pionierskie działanie, dzięki któremu uczniowie mogą przejąć część procesu decyzyjnego, współpracując z nauczycielami i rodzicami oraz mając realny wpływ na funkcjonowanie swojej szkoły.
W kolejnej edycji Szkolnego Budżetu Obywatelskiego biorą udział Zespół Szkolno-Przedszkolny im. mjr Władysława Raginisa w Piątnicy, Szkoła Podstawowa im. Ofiar Katynia w Jeziorku, Szkoła Podstawowa im. kardynała Stefana Wyszyńskiego w Dobrzyjałowie oraz I Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki w Łomży.
Każda z tych placówek ma już za sobą etap wstępny, obejmujący prowadzone przez ekspertów warsztaty szkoleniowe dla uczniów i nauczycieli oraz lekcje dotyczące budżetu i założeń programu. Kolejnym było utworzenie rad SBO, czyli zespołów koordynujących projekt i czuwających nad jego realizacją. Każdy z nich liczy od 9 do 13 osób i zgodnie za założeniami programu są to nie tylko osoby bezpośrednio związane ze szkołą z racji pracy w niej oraz pobierania nauki, ale również rodzice. Na przykład w szkole w Dobrzyjałowie zespół współtworzą uczniowie klasy ósmej, dyrektorka placówki Izabela Zapert i nauczycielka Marta Łada oraz troje rodziców, którzy również będą mogli zgłaszać projekty.
– Pomysły już są! – podkreśla Izabela Zapert, dodając, że w kierowanej przez nią szkole projekty będzie można zgłaszać aż do marca przyszłego roku, a aktywni są nie tylko uczniowie, ale również rodzice, dostrzegający korzyści płynące z projektu SBO.

Koordynatorami projektu są jednak z założenia uczniowie, czuwający nad stworzeniem regulaminu oraz harmonogramu szkolnego budżetu. Istotna jest tu również akcja informacyjna, żeby cała szkolna społeczność w odpowiednim czasie uzyskała jak najpełniejszą informację o założeniach Szkolnego Budżetu Obywatelskiego oraz możliwościach, jakie daje udział w programie. – To zysk długofalowy, bo wiąże się z kształtowaniem pewnej postawy, postawy człowieka angażującego się w sprawy dotyczące jego przyszłości i przyszłości kraju – mówi dyrektor Szkoły Podstawowej im. Ofiar Katynia w Jeziorku Beata Sejnowska-Runo. – Korzyści tu i teraz to np. możliwość realnego wydatkowania pieniędzy: 2000 zł na działania związane z promocją projektu, 5000 zł – na działanie twarde, czyli sfinansowanie dla szkoły wybranej przez społeczność szkolną inicjatywy oraz 3000 zł – na działania miękkie, np. dofinansowanie imprezy szkolnej.

Nauczyciele dostrzegają również, że udział w projekcie umożliwia uczniom zdobycie praktycznych umiejętności i kompetencji, bardzo przydatnych nie tylko podczas kontynuowania nauki w szkole średniej czy na studiach, ale też w dorosłym życiu.

Podkreślają również, że to ciekawy eksperyment obywatelski, w ramach którego młodzi ludzie zyskują możliwość podejmowania decyzji w aspekcie ich funkcjonowania w szkolnej strukturze, czyli można mówić o demokracji w szkolnym wydaniu. Będzie to również dobry sprawdzian odpowiedzialności i kreatywności młodych ludzi, którzy sami muszą zastanowić się jak powinien wyglądać formularz zgłaszania projektu i kto może je pisać, dla kogo powinny być dostępne oraz jak promować, weryfikować i wybierać poszczególne projekty.
To mnóstwo pracy, ale wartej podjęcia ze względu na długofalowe korzyści nie do przecenienia, możliwej jednak do wykonania przy wsparciu dorosłych członków rad oraz wspierających cały proces opiekunów i ekspertów, z Marcinem Pieńkowskim i inicjatorem całego przedsięwzięcia Tomaszem Wróblewskim na czele. Pomocne w tym będą również 8-godzinne warsztaty, które odbędą wszystkie rady SBO ze szkół w Piątnicy, Jeziorku, Dobrzyjałowie i Łomży.

– Wprowadzenie Szkolnych Budżetów Obywatelskich to więcej niż projekt edukacyjny, bo jak podkreśla Instytut Badań Edukacyjnych są one jednym z najskuteczniejszych narzędzi rozwijania kompetencji obywatelskich, ucząc współpracy, poszukiwania kompromisów i odpowiedzialności za otoczenie – podsumowuje Tomasz Wróblewski. – To próba zaszczepienia w młodych ludziach przekonania, że ich głos się liczy, a współodpowiedzialność za wspólną przestrzeń jest jednym z filarów dojrzałego społeczeństwa obywatelskiego. Dlatego obecnie w szkołach trwa intensywna kampania informacyjna dotycząca Szkolnych Budżetów Obywatelskich. Członkowie rad uczestniczą w cyklu warsztatów prowadzonych przez ekspertów i animatorów. Uczą się projektowania inicjatyw, planowania kampanii informacyjnych, a także organizowania szkolnych głosowań, czyli tego wszystkiego, co w dorosłej demokracji bywa często pomijane, lecz stanowi jej fundament.
Finansowany przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach programu NOWEFIO; projekt realizuje Stowarzyszenie Sapere Aude.
artykuł sponsorowany
