Kontrole zwolnień lekarskich ZUS-u w Podlaskiem dają skutek
Do końca września 2025 roku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w regionie przeprowadził 9 tysięcy kontroli zwolnień lekarskich. W ich wyniku oraz obniżania świadczeń po ustaniu zatrudnienia do budżetu wróciło 3,9 mln zł.
– ZUS nie tylko wypłaca świadczenia chorobowe, ale również sprawdza, czy otrzymują je osoby, którym rzeczywiście przysługują. Kontrole obejmują zarówno sposób wykorzystania zwolnień lekarskich, jak i prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy. Od stycznia do września 2025 roku oddziały ZUS w Białymstoku przeprowadziły ponad 9 tys. kontroli. W ich wyniku wstrzymano wypłatę 328 zasiłków o łącznej wartości ponad 572,2 tys. zł. Dodatkowo obniżono świadczenia po ustaniu zatrudnienia o 3,3 mln zł, co oznacza, że do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wróciło łącznie 3,9 mln zł – informuje Katarzyna Krupicka, regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie podlaskim.
Zwolnienie to nie urlop ani okazja do pracy „na boku”
ZUS przypomina, że okres wskazany na zwolnieniu lekarskim nie jest czasem, którym ubezpieczony może swobodnie dysponować tak jak urlopem wypoczynkowym. Celem zwolnienia jest odzyskanie zdolności do pracy. Nie można w tym czasie podejmować dodatkowego zatrudnienia, zarabiać ani wyjeżdżać na wakacje.
Osoba niezdolna do pracy może wykonywać wyłącznie zwykłe czynności życia codziennego oraz te związane z jej stanem zdrowia – na przykład udać się do lekarza, apteki czy zrobić podstawowe zakupy.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości ZUS ma prawo odmówić wypłaty zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego. Odmowa obejmuje cały okres zwolnienia, w którym doszło do naruszeń, lub – w przypadku świadczenia rehabilitacyjnego – pełen miesiąc, w którym zostały one stwierdzone. Jeżeli świadczenie zostało już wypłacone, ubezpieczony musi je zwrócić.
W ramach kontroli prawidłowości orzekania o niezdolności do pracy lekarz orzecznik ZUS może skrócić zwolnienie, jeśli uzna, że stan zdrowia ubezpieczonego pozwala na powrót do pracy. Wtedy zasiłek przysługuje tylko do dnia badania.
Nadużycia w regionie
Kontrole w województwie podlaskim pokazują, że część ubezpieczonych wciąż nadużywa zwolnień lekarskich. Białostocki ZUS ujawnił liczne przypadki niewłaściwego wykorzystywania L4.
Podczas jednej z kontroli właściciel baru, mimo orzeczonej niezdolności do pracy, przebywał w miejscu prowadzenia działalności i spożywał alkohol. Właścicielkę sklepu obuwniczego zastano w pracy przy uruchomionych kasach – bez obecności pracowników. Właścicielka salonu fryzjerskiego tłumaczyła, że „tylko mieszka na górze”, jednak również przebywała w miejscu wykonywania usług. Mechanik samochodowy z kolei naprawiał auto, choć według zwolnienia miał odpoczywać.
Rosnąca liczba zgłoszeń
Skuteczność kontroli rośnie m.in. dzięki sygnałom od osób, które zauważają nieprawidłowości. Coraz więcej kontroli przeprowadza się na podstawie anonimowych zgłoszeń.
Warto przypomnieć, że kontrole wykorzystywania zwolnień lekarskich mogą prowadzić również pracodawcy zatrudniający powyżej 20 ubezpieczonych. Najczęściej wykonują je pracownicy działów kadr.
źródło: ZUS
