piątek, 18 października 2019 napisz DONOS@
wiadomość na podstawie www.wrotapodlasia.pl

Zaginieni...

Około 2 tysięcy biogramów osób, często zwykłych ludzi żyjących na terenie powiatu łomżyńskiego, znalazło się w publikacji pt. „Zaginieni 1939 – 1945. Postępowania o uznanie za zmarłego i stwierdzenie zgonu, tom – powiat łomżyński”. Autorem książki jest Leszek Kocoń z łomżyńskiego oddziału Archiwum Państwowego w Białymstoku.


Publikacja ma charakter źródłowy. Powstała w oparciu głównie o dokumenty dot. zgonów w aktach sądów: Grodzkiego i Powiatowego w Łomży. Wspomniane archiwalia nie dokumentują w pełni skali ofiar w czasie II wojny światowej ponieważ nie wszystkie przypadki śmierci mieszkańców powiatu łomżyńskiego zostały udokumentowane. Powodem powstania ww. dokumentacji była potrzeba uregulowania statusu cywilno – prawnego przez rodziny osób zaginionych. Były to w szczególności sprawy: uzyskania renty, odszkodowania po zaginionych, chęć założenia nowej rodziny.
Autor zestawił około 2 tysięcy biogramy osób uznanych za zaginione. Zostały one zaprezentowane alfabetycznie, aczkolwiek wyodrębniono także serie:

1. Żołnierze polegli w czasie kampanii wrześniowej. Na terenie powiatu łomżyńskiego znajdowała się duża liczba jednostek wojskowych (m. in. 18 Dywizja piechoty, SGO „Narew”). Udało się ustalić losy dowódcy 18 Dywizji piechoty – płk Stefana Koseckiego. Innym dowódcą, którego losy udało się ustalić to płk Aleksander Hertel, dowódca pułku piechoty dywizyjnej 18 Dywizji: zginął 13.09.1939 r. pod Andrzejewem. Kolejnym oficerem, którego losy były nieznane to płk Kaganowicz dowódca pułku piechoty dywizyjnej 41 Dywizji: zginął w Katyniu.

2. Grupa pomordowanych w Katyniu. Decyzje o śmierci wydawane były m. in. na podstawie przedstawionej przez rodzinę korespondencji z obozów w Kozielsku, Starobielsku, Ostaszkowie. Wyrok sądu w odniesieniu do tych osób brzmiał zmarli w II poł. 1941 r. Wspomniana korespondencja z ww. obozów nie zachowała się ponieważ rodziny składały podania o zwrot pamiątek rodzinnych.

3. Okupacja sowiecka. Akta dotyczące aresztowań oficerów, podoficerów przez NKWD, osób powołanych do Armii Czerwonej (udało się ustalić ponad 100 takich osób), informacje na temat masowych wywózek do Rosji (wymieniane bywa miejsce wywózki, zgonu, pochówku).

4. Grupa osób związanych z armią Andersa. Wymienieni są m. in. 2 piloci, są również uczestnicy walk o Monte Cassino.

5. Okres niewoli niemieckiej. Udokumentowane są tu zbrodnie dokonane na ludności powiatu łomżyńskiego: a/ masowe mordy z  lipca 1941 r. b/ zanotowano aresztowań w roku 1944 (15 czerwca 1944 - akcja obejmująca cały powiat; 8 lipca w okolicach Serafina – akcja odwetowa za odbicie jeńców z z obozu Gross Rosen. Aresztowani trafiali m. in. do obozów Sztuthofie i Gross Rosen; chociaż zanotowano kilka przypadków wysłanych do obozu Auschwitz. Ponadto wywożono osoby na roboty przymusowe do Niemiec. Pod koniec okupacji niemieckiej miało miejsce niszczenie dowodów zbrodni. Ustalono losy burmistrza Jedwabnego Karolaka; według zeznań jej córki miał zginąć w obozie w Gross Rosen wraz 100 aresztowanymi z nim zakładnikami. Poznane zostały też losy ostatniego prezydenta Łomży Jana Janickiego, który w czasie kampanii wrześniowej ewakuował się na wschód; został aresztowany przez NKWD w Kostrowiczach powiat Słonim. Poznanie okoliczności jego zaginięcia mogą być istotne z uwagi na los ewakuowanych dokumentów archiwalnych Urzędu Miejskiego w Łomży.

Publikacja Leszka Koconia jest pierwszą z planowanej serii. Pracownicy Archiwum pracują nad opublikowaniem biogramów z powiatów: białostockiego, bielskiego, sokolskiego i kolneńskiego.

 
180410021817.gif
190904015236.gif
 
4lomza.pl Regionalny Portal Copyright © Speed s.c. 2005r - 4too v.1.0

W celu świadczenia przez nas usług oraz ulepszania i analizy ich, posiłkujemy się usługami i narzędziami innych podmiotów. Realizują one określone przez nas cele, przy czym, w pewnych przypadkach, mogą także przy pomocy danych uzyskanych w naszych Serwisach realizować swoje własne cele i cele ich podmiotów współpracujących.

W szczególności współpracujemy z partnerami w zakresie:
  1. Analityki ruchu na naszych serwisach
  2. Analityki w celach reklamowych i dopasowania treści
  3. Personalizowania reklam
  4. Korzystania z wtyczek społecznościowych

Zgoda oznacza, że n/w podmioty mogą używać Twoich danych osobowych, w postaci udostępnionej przez Ciebie historii przeglądania stron i aplikacji internetowych w celach marketingowych dla dostosowania reklam oraz umieszczenia znaczników internetowych (cookies).

W ustawieniach swojej przeglądarki możesz ograniczyć lub wyłączyć obsługę plików Cookies.

Lista Zaufanych Partnerów

Wyrażam zgodę