Metody antykoncepcji - jakie są dostępne? - ::4lomza.pl:: Regionalny Portal

Jak wybrać metodę antykoncepcji?

Prawda jest taka, że nie ma jednego, uniwersalnego rozwiązania dla wszystkich. Metoda, która doskonale sprawdza się u Twojej przyjaciółki, niekoniecznie musi być idealna dla Ciebie. Najlepsza antykoncepcja to ta, która dopasowana jest do Twojego stanu zdrowia, stylu życia i planów na przyszłość. Aby ułatwić sobie ten wybór, warto wziąć pod uwagę:

• skuteczność: określana najczęściej za pomocą wskaźnika Pearla, który informuje, ile kobiet na 100 stosujących daną metodę przez rok zaszło w ciążę. Im niższa wartość wskaźnika, tym metoda jest skuteczniejsza,

• stan zdrowia: ogólny stan zdrowia, przebyte choroby (np. choroby zakrzepowo-zatorowe, nowotwory, choroby wątroby), a także styl życia (np. palenie papierosów) mają ogromne znaczenie, zwłaszcza przy wyborze metod hormonalnych,

• wygodę i regularność: niektóre metody wymagają codziennej dyscypliny (np. tabletki), inne działają długoterminowo (np. wkładki, implanty),

• odwracalność: ważne jest, czy planujesz ciążę w najbliższej przyszłości. Większość metod jest w pełni odwracalna, ale powrót do płodności może zająć różny czas,

• ochronę przed chorobami przenoszonymi drogą płciową (STI): należy pamiętać, że jedyną metodą, która jednocześnie zapobiega ciąży i chroni przed STI, jest prezerwatywa,

• osobiste preferencje: komfort psychiczny i akceptacja danej metody są równie ważne, co jej medyczne aspekty.

Antykoncepcja hormonalna – jak działa i dla kogo jest przeznaczona?

Hormonalne metody antykoncepcji opierają swoje działanie na syntetycznych odpowiednikach żeńskich hormonów płciowych – estrogenów i progestagenów. Ich podstawowe działanie polega na zablokowaniu owulacji oraz zagęszczeniu śluzu szyjkowego, co skutecznie utrudnia plemnikom dotarcie do komórki jajowej. Dodatkowo powodują one zmiany w błonie śluzowej macicy, które uniemożliwiają ewentualne zagnieżdżenie się zarodka. Każdorazowo dobór konkretnego preparatu musi być poprzedzony wnikliwym wywiadem i badaniami zleconymi przez lekarza ginekologa. To właśnie specjalista ocenia, czy nie istnieją przeciwwskazania. Na przykład, stosowanie estrogenów przy zakrzepicy jest wykluczone.

Dwuskładnikowe metody hormonalne

Zawierają zarówno estrogen, jak i progestagen. Należą do nich:

• tabletki antykoncepcyjne dwuskładnikowe: najbardziej znana forma, wymagająca codziennego, regularnego przyjmowania,

• plastry antykoncepcyjne: przyklejane na skórę raz w tygodniu, uwalniają hormony bezpośrednio do krwiobiegu,

• krążki dopochwowe: czyli elastyczny pierścień umieszczany w pochwie na trzy tygodnie, który miejscowo uwalnia hormony.

Jednoskładnikowe metody hormonalne

Zawierają wyłącznie progestagen, dlatego są często wybierane przez kobiety, które nie mogą lub nie chcą stosować estrogenów (np. w okresie laktacji lub z powodu przeciwwskazań zdrowotnych). Są to:

• minipigułka (tabletka jednoskładnikowa): wymaga jeszcze większej dyscypliny w regularnym przyjmowaniu niż tabletka dwuskładnikowa,

• zastrzyk antykoncepcyjny: podawany domięśniowo co 3 miesiące,

• implant antykoncepcyjny: niewielki, elastyczny pręcik wszczepiany podskórnie w ramię, który uwalnia hormon przez okres do 3 lat. Jest to jedna z najnowszych metod antykoncepcji o wysokiej skuteczności.

Niehormonalne metody antykoncepcji

Dla osób, które nie mogą lub nie chcą stosować hormonów, medycyna oferuje skuteczne metody antykoncepcji bez hormonów. Działają one na zasadzie bariery fizycznej lub chemicznej. To również bezpieczne metody antykoncepcji dla kobiet z przeciwwskazaniami do terapii hormonalnej.

Mechaniczne metody antykoncepcji

Tworzą fizyczną barierę uniemożliwiającą plemnikom dotarcie do komórki jajowej:

• prezerwatywa męska: najpopularniejsza metoda barierowa, która jako jedyna chroni również przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. Skuteczność tej metody zależy od jej prawidłowego użycia,

• prezerwatywa damska (femidom): umieszczana w pochwie przed stosunkiem,

• błona dopochwowa (diafragma) i kapturek naszyjkowy: umieszczane w pochwie przed stosunkiem, często w połączeniu ze środkami plemnikobójczymi.

Wkładki wewnątrzmaciczne (spirale)

To długoterminowe metody antykoncepcji u kobiet. Założenie wkładki jest procedurą medyczną, którą wykonuje wyłącznie lekarz w gabinecie ginekologicznym. Rodzaje wkładek to:

• wkładka miedziana: nie zawiera hormonów. Jej działanie polega na wywoływaniu niewielkiego, jałowego stanu zapalnego w macicy, co utrudnia plemnikom poruszanie się i zapłodnienie. Jest to jedna z najskuteczniejszych niehormonalnych metod antykoncepcji,

• system terapeutyczny domaciczny (wkładka hormonalna): uwalnia miejscowo niewielką dawkę progestagenu. Mimo obecności hormonu, jego działanie jest głównie lokalne, a stężenie we krwi jest znikome w porównaniu do tabletek.

Chemiczne metody antykoncepcji

Są to środki plemnikobójcze (spermicydy) w postaci globulek, kremów czy pianek, które aplikuje się do pochwy przed stosunkiem. Ich skuteczność jako samodzielnej metody jest niska, dlatego zaleca się stosowanie ich w połączeniu z metodami barierowymi, np. diafragmą.

Naturalne metody antykoncepcji – na czym polegają i jaka jest ich skuteczność?

Naturalne metody antykoncepcji (NPR) polegają na obserwacji cyklu menstruacyjnego i wstrzemięźliwości płciowej w dni płodne. Wymagają dużej motywacji, regularności i wiedzy na temat własnego organizmu. Ich skuteczność jest zazwyczaj niższa niż metod hormonalnych czy wkładek. Jakie to metody?

• Metoda termiczna: polega na codziennym pomiarze podstawowej temperatury ciała,

• metoda obserwacji śluzu (metoda Billingsów): opiera się na ocenie zmian wyglądu i konsystencji śluzu szyjkowego w trakcie cyklu,

• metoda objawowo-termiczna: łączy obserwację temperatury, śluzu oraz innych objawów (np. ból owulacyjny),

• metoda kalendarzowa: wyznacza dni płodne na podstawie długości poprzednich cykli. Pomocny w tym może być kalendarzyk miesiączkowy.

Metody antykoncepcji dla mężczyzn

Choć większość metod dedykowana jest kobietom, istnieją również metody antykoncepcji dla mężczyzn:

• prezerwatywa: czyli podstawowa metoda barierowa,

• wazektomia: to chirurgiczna procedura polegająca na przecięciu i podwiązaniu nasieniowodów, co blokuje transport plemników. Choć wazektomia jest uważana za metodę antykoncepcji o charakterze trwałym, istnieje możliwość jej odwrócenia za pomocą operacji mikrochirurgicznej (rewazektomii).

Jak dobrać odpowiednią antykoncepcję?

Wybór metody antykoncepcji to decyzja medyczna, której nigdy nie należy podejmować na własną rękę, opierając się na opiniach z Internetu czy doświadczeniach znajomych. Twoje ciało, stan zdrowia i styl życia potrzebują indywidualnego podejścia. Pierwszym i najważniejszym krokiem jest zawsze szczera rozmowa z lekarzem ginekologiem.

Podczas wizyty specjalista przeprowadzi szczegółowy wywiad medyczny. Zapyta o ogólny stan zdrowia, przebyte choroby, historię chorób w rodzinie (szczególnie w kierunku chorób zakrzepowo-zatorowych), a także o Twój styl życia, np. czy palisz papierosy. Jest to niezwykle ważne, ponieważ niektóre schorzenia, jak nieuregulowane nadciśnienie tętnicze, choroby wątroby, migreny z aurą czy przebyta zakrzepica, stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania antykoncepcji hormonalnej z estrogenami.

Kolejnym etapem jest badanie ginekologiczne, często połączone z pobraniem cytologii oraz badaniem USG. Lekarz wykona również badanie piersi i zmierzy ciśnienie tętnicze. Dopiero na podstawie tak zebranego kompletu informacji specjalista może przedstawić Ci bezpieczne i dopasowane do Ciebie opcje – zarówno hormonalne, jak i niehormonalne. Zdobycie podstawowej wiedzy na ten temat jeszcze przed wizytą ułatwi Ci rozmowę i pomoże zadać lekarzowi ważne pytania. W serwisie Medme znajdziesz wszystko, co musisz wiedzieć o antykoncepcji: https://www.medme.pl/. Wspólnie omówicie zalety różnych metod, wady oraz wygodę stosowania, co pozwoli Ci podjąć najlepszą, świadomą decyzję, która zapewni Ci komfort i poczucie bezpieczeństwa.

tekst płatny