środa, 20 września 2017 napisz DONOS@

Kocie łby zostaną na Zielonej

Zbiegająca zakrętami od ulicy Woziwodzkiej do Rybaków ulica Zielona została nagle pozbawiona w minionym tygodniu kamiennej nawierzchni. Z ponad 600-letnich dziejów Łomży w jej obecnym położeniu niewiele zostało kilkusetletnich zabytków architektury drogowej, tym bardziej zmroził w środku lata fakt, że znikają kocie łby z Zielonej, wytyczonej na zielonej skarpie nadnarwiańskiej w połowie lat 70. XIX stulecia. - Nawierzchnia ulicy Zielonej zostanie jedynie przełożona, na jej zmianę zgody nie wyraził konserwator zabytków – uspokaja inspektor Łukasz Czech z ratusza.

W terenie wygląda to tak: połaci czy pryzm kamiennego bruku nie widać, bo został wywieziony na bazę MPGKiM przy ul. Akademickiej. Robotnicy wykopali rów na wysokości „Budowlanki”, żeby położyć rury kanału deszczowego, którego 2 wpusty znajdą się na zakręcie powyżej. Jeszcze wyżej, od ul. Woziwodzkiej w kierunku Rybaków, ekipa MPWiK podłącza kilka budynków do kanalizacji sanitarnej i prowadzi swoje wykopy do zakrętu w lewo. - W ramach prac wykonany zostanie także krawężnik, ciek przykrawężnikowy, słupy oświetleniowe i ażurowe wzmocnienie skarpy – dodaje szczegółów inspektor Czech. - Prace te wykonane zostaną za kwotę 150 tys. zł w ramach Budżetu Obywatelskiego. Ponadto za kwotę 49,5 tys. zł wymieniona zostanie nawierzchnia chodników i parkingów oraz wykonany zostanie kanał deszczowy. Prace potrwają do końca września 2017 r.   

Łomża ma dziś niewiele znaczących zabytków, z racji zniszczeń, bombardowań i spaleń II wojny światowej (1939 – 45) oraz ucieczki Rosjan przed Niemcami w I wojnie światowej w 1915 r. - za czasów guberni łomżyńskiej pod panowaniem cara miasto piękniało i rozwijało się, zyskując coraz to nowe i okazałe gmachy, jak budynek przedwojennego gimnazjum żeńskiego (dzisiejszego II LO przy Zjeździe). W dobie wszechobecnych, jednolitych i nudnych wizualnie asfaltów i granitowych krawężników na niemal każdej ulicy, sentymentalnego uroku nabierają beżowo-brązowe kamienne bruki. Kamienie mają różnorodną, zmienną barwę i fakturę, i niestandardową wielkość. Pozwalają wytchnąć nawykłym do nowoczesności oczom i przenieść się myślami do dawniejszych czasów i mieszkańców grodu, szczycącego się rodowodem średniowiecznym, tak jak stołeczna Warszawa. 

Gdzie przetrwały stare bruki w Łomży?
Najbardziej okazałe i najdłuższe odcinki ulic brukowanych, mierzące ok. 100 metrów, znajdują się przy ulicach: Krzywe Koło i Kapucyńskiej. Fragment Krzywego Koła brukowany jest na wzgórzu od Radzieckiej i starymi kamiennymi schodkami zbiega ku Rybakom na urokliwą skarpę, po której od Woziwodzkiej dołączają „nowe” kamienne schodki. Zadbane domki i rozległa perspektywa na dolinę rzeki sprawią, że miejsce wprawi w dobry nastrój, niezależnie od pogody i pór roku. Krzywe Koło jest jedną z najstarszych ulic w Łomży – historią sięga roku 1392, gdy wybudowano przy niej kościół pw. Najświętszej Marii Panny i Rozesłania św. Apostołów. Obok tego miejsca (na Popowej,  lub Księżej Górze, jak zwano wzniesienie) stanął w 1772 r. klasztor, a potem w 1798 kościół Ojców Kapucynów, którzy rozebrali pod koniec XVIII w. stary kościółek. Obecna nazwa używana była w XVI wieku, co przypomina o jeszcze starszym Krzywym Kole z XIII w. na warszawskiej starówce.
Ulica Kapucyńska jest znacznie młodsza, wytyczono ją prawdopodobnie w XVII w. lub wcześniej. Wówczas nosiła nazwę Mostowej, prowadzącej do mostu na Narwi i portu. Gdy do Łomży w 1764 r. przybyli Kapucyni, prosta i stroma uliczka między Muszlą a murem klasztornym przemianowana została i tak zostało do dziś. Szczęśliwie, nie zdarto z niej kamiennego bruku. W kilku miejscach wymyte kamienie zostawiły płaty piachu o długości 2 czy 3 m, które ktoś załatał... masą asfaltową. Z nieznanych powodów nie zauważył tego zamachu na tkankę historyczną konserwator zabytków...  
Trzecim rejonem, gdzie uchował się bruk w Łomży, jest fragment ul. Wiejskiej, naprzeciw budynku dawnego Szpitala Św. Ducha z lat 80. XIX wieku. Rozbudowa w 1824 r. dodała miastu Wiejską, tak jak kilka nowych ulic w sąsiedztwie: Nadnarwiańską, Piękna i Ogrodową. Czwarta ulica brukowana to właśnie Zielona, gdzie bruk ma znów pojawić się jesienią. Bruki kryją się pod większością ulic w starej części miasta – z wyjątkiem wyremontowanej gruntownie Długiej – po wojnie traktowano je jako naturalną i utwardzoną podbudowę pod asfalt. Odsłoniły się ostatnio przy remoncie Polowej.

Mirosław R. Derewońko

170919012406.jpg
Ul. Zielona
ul. Żydowska odkryta podczas budowy bulwarów
Ul. Zielona
Ul. Kapucyńska
Ul. Kapucyńska
Ul. Kapucyńska
Ul. Kapucyńska
ul. Krzywe Koło
Schodki
Ul. Żydowska
Schodki
ul. Żydowska
ul. Żydowska
Ul. Wiejska
Ul. Wiejska
cz
wt, 11 lipca 2017 14:16
Data ostatniej edycji: 2017-07-11 15:26:20

 
 
4lomza.pl Regionalny Portal Copyright © Speed s.c. 2005r - 4too v.1.0